آنژین ناپایدار

آنژین قلبی ناپایدار، نوعی از حمله حاد کرونری قلب است که بصورت درد سینه ناگهانی در اثر بسته شدن عروق کرونر قلب ایجاد می شود.

برخلاف آنژین پایدار درد سینه، آنژین ناپایدار در زمان استراحت ایجاد می شود.

مدت زمان طولانی تری باقی می ماند، با استراحت و درمان دارویی از بین نمی رود و شروع آن به فعالیتهای فیزیکی یا استرس های روحی ارتباطی ندارد.

آنژین (که به آن آنژین صدری هم گفته می شود)، به علائمی گفته می شود که در اثر ایسکمیو نرسیدن خون به قسمتی از عضله قلبی بوجود می آید.

شایعترین علت نرسیدن خون به عضلات قلب، تنگی عروق کرونری قلب است.

درد قلب و درد قفسه سینه مهمترین جزء آنژین است ولی علایم دیگری هم در کنار آن می تواند بوجود آید.

دو نوع آنژین وجود دارد: آنژین پایدار و آنژین ناپایدار. در آنژین پایدار علایم قلبی در اثر میزان مشخصی از کار و فعالیت بدنی ایجاد می شود در این مقاله در مورد علل و علایم آنژین ناپایدار قلبی خواهیم نوشت.

علائم آنژین ناپایدار

مهمترین قسمت آنژین قلبی، احساس سنگینی و فشار در قفسه سینه است.

این ناراحتی که گاها حس مچاله شدن یا احساس گرما هم بیان می شود در وسط قفسه سینه و پشت استخوان جناغ سینه ایجاد می شود.

برخلاف دردهای مربوط به دیواره قفسه سینه که به صورت نقطه ای و محدود به یک محل مشخصی از قفسه سینه هستند، ناراحتی مربوط به آنژین قلب حالت پراکنده و منتشر دارد.

بعد از شروع ناراحتی در قفسه سینه، درد می تواند به فک، شانه و دست چپ، ناحیه بالای شکم و گاها پشت قفسه سینه هم انتشار پیدا کند.

در برخی از بیماران به ندرت درد وسط قفسه سینه با شدت کمتری احساس شده و برعکس انتشار درد به گردن یا دست چپ با شدت بیشتری احساس می شود.

ندرتا بیمارانی هم هستند که تنها علامت آنژین آنها درد دست چپ، شانه چپ یا ناحیه گردن است.

علائم آنژین ناپایدار برخلاف نوع پایدار آن عبارتند از:

• ایجاد درد سینه در زمان استراحت یا خواب
• ایجاد درد سینه با فعالیت بدنی کم و کارهای روتین روزانه
• در بیمارانی که از قبل علایم آنژین پایدار دارند هرگونه تغییری در شدت، مدت و کیفیت درد سینه را آنژین ناپایدار می گویند.
• طولانی شدن درد سینه بیشتر از 20 دقیقه
• عدم بهبود درد سینه با استراحت یا مصرف داروهای ضد درد سینه از قبیل زیر زبانی

به غیر از احساس سنگینی و درد بر روی قفسه سینه، علائم دیگری هم همراه با آنژین صدری می توانند وجود داشته باشند، مانند:

• تنگی نفس و احساس خفگی
• تهوع
• عرق سرد
• سرگیجه و خستگی
• و گاها احساس سبکی سر

در برخی از بیماران به ویژه در افراد مسن، بیماران دیابتی و افراد با سابقه فشارخون بالا و هم چنین در خانم ها، درد سینه بسیار خفیف بوده یا اصلا ایجاد نمی شود.

به جای آن این علائم جانبی به عنوان علامت اصلی خود را نشان می دهند.

علل آنژین ناپایدار

رشد سریع پلاک چربی خون داخل عروق کرونر

در برخی از افراد دیابتی که قند خون آنها کنترل نیست، پلاک چربی خون جدار رگ می تواند در مدت زمان کوتاهی رشد کند و علایم ناپایدار ایجاد نماید.

این حالت در بیمارانی که التهاب یا عفونت حادی در بدنشان دارند هم می تواند ایجاد شود.

در این بیماران پلاک های چربی خون داخل رگ قلب که بسیار آهسته و در طول مدت چند سال رشد می کنند، به سرعت و در عرض چند هفته تا ماه افزایش سایز پیدا می کنند.

پاره شدن پلاک چربی

در برخی موارد پلاک پایدار و پر از چربی خون، ناگهان پاره می شود و محتوی خود را که شامل چربی و بافت سلولی است به فضای داخل رگ قلب می ریزد.

خون موجود در داخل عروق کرونر به محض برخورد با پلاک چربی پاره شده، لخته می شود و لخته خون ایجاد شده قادر است رگ قلب را به صورت ناگهانی مسدود نماید.

عللی که باعث پاره شدن پلاک چربی خون می شوند عبارتند از:

مصرف سیگار، فعالیت بدنی بسیار شدید، استرس های روحی شدید مانند عصبانیت و خشم، عدم کنترل دیابت و فشارخون.

ترومبوز و لخته بستن خون داخل رگ قلب

خون برخی از افراد به دلایل مختلفی استعداد زیادی برای تشکیل لخته خون و ایجاد ترومبوز دارد.

در این افراد خون داخل رگهای قلب یا سایر رگ های بدن خودبخود لخته شده و مانع جریان خون داخل رگ می شود.

اگر این اتفاق داخل عروق قلبی روی دهد، انسداد رگ قلبی موجب آنژین ناپایدار و حتی سکته قلبی خواهد شد.

اسپاسم رگ قلب

در برخی از افراد رگ قلب سالم آنها به یکباره دچار اسپاسم شده و سطح مقطع رگ قلب آنها بسته می شود.

این بیماری که به آن آنژین پرینزمتال هم گفته می شود، به صورت ناگهانی ایجاد می شود و علائم آن بعد از چند دقیقه با برطرف شدن اسپاسم کرونر از بین خواهد رفت.

مصرف سیگار، مصرف کوکایین و داروهای محرک و برخی از داروها می توانند در رگ های قلب اسپاسم ایجاد نمایند.

چه کسانی بیشتر در معرض آنژین ناپایدار هستند؟

سابقه خانوادگی، ابتلا به برخی بیماری ها و سبک زندگی ناسالم در افراد مبتلا به آنژین ناپایدار موثر است.

بنابراین، کنترل بیماری های زمینه ای و اصلاح سبک زندگی می تواند به پیشگیری و کنترل آنژین ناپایدار کمک کند.

افرادی که شرایط زیر را دارند بیشتر در معرض ابتلا به آنژین ناپایدار هستند:

• دیابت
• کلسترول بالا
• فشار خون بالا
• سابقه خانوادگی بیماری عروق کرونر قلب زودرس
• جنسیت مرد
• کم تحرکی و کم تحرکی
• چاقی
• پیری
• سیگار کشیدن
• مصرف کوکائین یا آمفتامین
• بیماری مزمن کلیه، اختلالات خود ایمنی و کم خونی
• بیماری ایدز

تشخیص آنژین ناپایدار

آنژین ناپایدار یکی از سه بیماری است که با هم به سندرم حاد کرونر معروف هستند.

دو بیماری دیگر عبارتند از سکته ناقص قلبی (Non-STEMI) و سکته کامل قلبی (STEMI) در حقیقت این سه بیماری علت زمینه ای یکسانی دارند و علایم بالینی آنها هم شبیه به یکدیگر است.

تفاوت این سه بیماری در میزان لخته خون داخل عروق کرونری و شدت انسداد رگ قلب است.

اگر میزان لخته خون زیاد باشد به طوری که تمام رگ قلب را مسدود نماید، جریان خون کرونر به صورت کامل قطع شده و آسیب شدید عضله قلب ایجاد می شود که به آن سکته کامل قلب یا STEMI گفته می شود.

در صورتی که لخته خون به صورت نسبی باشد و رگ قلب به صورت کامل مسدود نشود، معمولا فقط قسمت کوچکی از عضله قلبی آسیب می بیند و سکته ناقص قلبی Non-STEMI ایجاد می گردد.

اگر لخته خون داخل رگ کوچک باشد یا به سرعت برطرف شده و عضله قلب آسیب نبیند، آنژین ناپایدار به وجود می آید.

راه تشخیص این سه بیماری از یکدیگر انجام نوار قلب و اندازه گیری آنزیم های ناشی از آسیب عضله قلبی است.

اگر در نوار قلب بیمار، بالا رفتن قطعه ST دیده شود و آنزیم های قلبی هم بالا رفته باشند، تشخیص بیماری سکته کامل قلبی است.

اگر نوار قلب، بالا رفتن قطعه ST را نشان ندهد ولی آنزیم قلب که نشان دهنده صدمه به عضله قلب است افزایش پیدا نماید، بیماری سکته ناقص قلبی ایجاد شده است.

اگر هم نوار قلب، بالا رفتن قطعه ST را نشان ندهد و هم آزمایش آنزیم قلب سالم باشد، آنژین ناپایدار ایجاد شده است.

در برخی از بیماران برای دیدن تغییرات نوار قلب لازم است چندین نوبت نوار قلب به فواصل هر یک ربع تا نیم ساعت انجام شود.

هم چنین برای نشان دادن بالا رفتن آنزیم های قلبی لازم است در دو یا سه نوبت آزمایش خون انجام شود.

اشعه ایکس می‌تواند مشکلات ریه‌ها و قلب را نشان دهد و از اشعه ایکس می‌توان برای بررسی بزرگی قلب یا سایر مشکلاتی که می‌ تواند باعث درد قفسه سینه شود، استفاده کرد.

در روش آنژیوگرافی کرونری ماده رنگی حاجب از طریق ورید دست یا کشاله ران به عروق خونی تزریق می‌ شود که باعث جریان خون در تصویربرداری با اشعه X قابل مشاهده باشد.

در آنژیوگرافی سی تی ماده رنگی حاجب از طریق ورید دست یا کشاله ران وارد عروق خونی می‌شود و سپس با استفاده از CT اسکن از عروق خونی قلب تصویربرداری می‌شود تا محل و میزان گرفتگی عروق مشخص شود.

گاهی اوقات اگر قلب تحت استرس باشد، تشخیص آنژین راحت تر می باشد.

تست ورزش معمولاً شامل راه رفتن روی تردمیل یا دوچرخه ثابت و اندازه گیری ضربان قلب بیمار است.

ممکن است همزمان با تست ورزش، تست های دیگری نیز انجام شود، اگر نمی توانید ورزش کنید، می توان از داروها برای شبیه سازی اثرات ورزش بر قلب استفاده کرد.

پیشگیری از آنژین ناپایدار

هدف از پیشگیری، آماده سازی بیماران برای ادامه فعالیت های عادی تا حد امکان، حفظ عملکرد بطن چپ و جلوگیری از حملات قلبی در آینده است.

برخی از مواردی که به جلوگیری از آنژین ناپایدار کمک می کند عبارتند از:

ترک سیگار و پرهیز از قرار گرفتن در معرض دود سیگار

بیمار و کسانی که با او در یک خانه زندگی می کنند، باید حداقل به مدت یک سال سیگار و سایر محصولات دخانی را به طور کامل ترک کنند.

بیماران نباید در معرض دود سیگاری ها قرار گیرند.

رژیم غذایی سالم و محدود کردن الکل

رژیم غذایی حاوی کلسترول پایین و چربی اشباع کم و همچنین پرهیز از مصرف زیاد الکل در این بیماران توصیه می شود.

بیماران مبتلا به علائم نارسایی قلبی یا فشار خون بالا نیز باید مصرف نمک را محدود کنند.

مدیریت بیماری های زمینه ای

بیماری های همراه مانند دیابت، فشار خون و کلسترول بالا باید با استفاده منظم از داروهای تجویز شده توسط پزشک متخصص همچون دکتر صدف اصفهانی کنترل شوند.

مدیریت روانشناختی

استرس ها و فشارهای روانی را باید از طریق برنامه های مدیریت استرس یا برنامه های شناختی-رفتاری مدیریت کرد.

فعالیت بدنی متوسط

ورزش متوسط ​​به مدت 30 دقیقه به بهبود گردش خون قلب کمک می کند و همچنین اثرات مثبتی بر کاهش وزن دارد.

درمان آنژین ناپایدار

دارو درمانی

بیمار مبتلا به آنژین ناپایدار لازم است در بیمارستان بستری گردد، برای درمان آنژین ناپایدار مصرف برخی از داروها در تمام بیماران ضروری است مانند:

• قرص آسپیرین
• قرص کلوپیدوگرل مانند پلاویکس یا داروی مشابه آن
• داروهای ضد چربی خون از خانواده استاتین ها از قبیل آترواستاتین یا رزواستاتین
• داروهای ضد آنژین مانند داروهای خانواده بلوک کننده گیرنده بتا، گیرنده کلسیم و داروهای خانواده نیتروگلیسرین.
• داروهای ضد انعقاد خون از قبیل هپارین یا انوکساپارین.

در بیمارانی که خطر کمی برای پیدایش حوادث حاد بعدی دارند و خطر سکته قلبی در آن ها کم است.

علائم آنژین ناپایدار آنها با درمان دارویی از بین می رود، توصیه به ادامه درمان دارویی می شود و این بیماران لازم است به صورت دوره ای تحت نظر باشند.

روش های تراپی

گاهی اوقات یک گزینه غیر دارویی به نام فشرده سازی متناوب خارجی (EECP) برای افزایش جریان خون به قلب توصیه می شود.

در EECP، دستگاهی مانند کاف فشار خون در اطراف پاها، ران ها و لگن قرار می گیرد.

این گزینه به چندین جلسه درمانی نیاز دارد. EECP می تواند به کاهش علائم در بیماران مبتلا به آنژین متناوب و ناپایدار (آنژین صدری مقاوم) کمک کند.

آنژیوگرافی قلب

در بیمارانی که از نظر تبدیل شدن بیماری آن ها به سکته قلبی خطر زیادی وجود دارد یا این بیماران علائم شروع درمان دارویی همچنان علامت دار هستند، لازم است آنژیوگرافی عروق کرونر صورت گیرد.

بیماران آنژین ناپایدار با سابقه دیابت قندی، نارسایی کلیه، نارسایی و ضعف قلب، سابقه جراحی قلب باز و سابقه تعبیه استنت قلبی لازم است در ادامه درمان آنژیوگرافی شوند.

بعد از انجام آنژیوگرافی رگ قلب و براساس شدت و میزان انسداد عروق قلبی در مورد نحوه درمان آنها با استفاده از استنت و بالون یا با عمل جراحی قلب باز تصمیم گیری می شود.

آنژیوپلاستی با جایگذاری استنت

آنژیوپلاستی با قرار دادن استنت که به آن مداخله کرونری از راه پوست (PCI) نیز گفته می شود، یک روش کم تهاجمی برای باز کردن عروق مسدود شده در قلب است.

در این روش یک لوله نازک و قابل انعطاف به نام کاتتر از طریق شریان کشاله ران یا بازو وارد سرخرگ می شود تا باعث انسداد قلب شود.

در نوک کاتتر یک بالون کوچک وجود دارد که در محل انسداد باد شده و با فشار دادن رسوب پلاک به دیواره ها باعث باز شدن ورید می شود.

معمولاً پس از این روش، یک لوله توری فنر مانند به نام استنت در محل قرار می گیرد تا شریان کرونر باز بماند و جریان خون به عضله قلب بهبود یابد.

جراحی بایپس سرخرگ کرونری

اگر انسداد شدیدی در یکی از عروق کرونر اصلی وجود داشته باشد که با آنژیوپلاستی قابل رفع نباشد، روش جراحی قلب باز به نام بای پس عروق کرونر توصیه می شود.

در این روش، یک رگ خونی سالم از قسمت دیگری از بدن برداشته می‌شود و به ناحیه مسدود شده پیوند زده می‌ شود تا یک مسیر جایگزین در اطراف ناحیه مسدود شده در شریان ایجاد شود.

رگ بای پس جریان خون به قلب را بهبود می بخشد و علائم آنژین را تسکین می دهد.

سوالات متداول

آیا آنژین ناپایدار همان سکته قلبی است؟

نه، اما این یک علامت هشدار قوی است که شما در آستانه حمله قلبی هستید.

آنژین ناپایدار می تواند منجر به حمله قلبی شود؟

بله اگر پزشک شما باریک شدن عروق کرونر را درمان نکند، ممکن است دچار حمله قلبی شوید.

آیا می توان با آنژین ناپایدار ورزش کرد؟

بله 30 دقیقه فعالیت بدنی متوسط ​​برای بیماران آنژینی توصیه می شود که می تواند به بهبود گردش خون قلب و کنترل وزن کمک کند.

اما قبل از شروع ورزش باید با پزشک خود مشورت کنید.

آنژین ناپایدار در چه سنی رخ می دهد؟

میانگین سن بروز آنژین ناپایدار 62 سال است.

آیا آنژین ناپایدار در جوانان نیز رخ می دهد؟

آنژین ناپایدار در افراد جوان بسیار نادر است، اما ممکن است در دهه بیست و سی سالگی نیز رخ دهد.