واریس

واریس، بیماری عروقی سیاهرگی شایعی است که نزدیک به ۱۰ تا ۲۰ درصد دنیا با آن درگیر هستند.

رگ‌های سطحی فرد مبتلا به این بیماری به‌خاطر دلایل مختلف متورم و بزرگ می‌شوند.

گاهی به‌حدی برآمدگی رگ‌ها زیاد می‌شود که باعث تیرگی آن ناحیه از بدن شده که ظاهر نامناسبی ایجاد می‌کند.

رگ‌های واریسی که به آن‌ها رگ عنکبوتی هم می‌گویند، در هر قسمتی از بدن ایجاد می‌شوند.

اما بیشترین میزان بروز آن در پاها است که به‌خاطر فشار بیشتری است که به این اندام وارد می‌ شود.

واریس چیست؟

سیاهرگ‌های سطحی که کارشان خون‌رسانی به اندام‌های مختلف بدن است، تحت فشار به رگ‌های واریسی تبدیل می‌شوند.

تخریب دریچه‌های کبوتری سیاهرگ‌های سطحی، باعث برگشت خون به سمت سیاهرگ می‌شود.

نتیجه آن تورم، گشاد شدن و پیچ‌ و تاب خوردن عروق است.

انواع واریس کدامند؟

این بیماری به شکل‌های مختلفی در فرد ظاهر می‌شود و در سیاهرگ ها بروز می‌کند.

برای دانستن اینکه چه تفاوتی بین سرخرگ و سیاهرگ وجود دارد می‌توانید این مطلب را مشاهده کنید.

رگ‌های متورم و تیره‌رنگی که معمولا دردناک هم هستند.

واریس انواع مختلفی دارد که عبارتند از:

واریس ورید صافن بزرگ

ورید صافن بزرگ، بزرگترین سیاهرگ بدن محسوب می‌شود که از مچ پا به ناحیه کشاله ران می‌رسد.

واریس پشت ران، پاها و قسمت بیرونی ران‌ها جزو واریس ورید صافن بزرگ هستند.

واریس ورید صافن کوچک

واریس ورید صافن کوچک بیشتر پشت مچ پا و پشت زانو را درگیر می‌کند، رگی که از قسمت بیرونی تاندون آشیل به رگ پشت زانو می‌رسد.

واریس متوسط

این نوع از بیماری شدت متوسطی دارد اما از نظر اندازه بزرگ است و رنگ کبودی دارد.

عدم درمان به‌موقع این بیماری مشکلات جدی به‌دنبال دارد.

لیزر و اسکلروتراپی روش‌های شایع برای درمان نوع متوسط هستند.

واریس شدید

عدم درمان به‌موقع این بیماری باعث شدت پیدا کردن بیماری شده و ظاهر نازیبایی روی پوست ایجاد می‌کند.

تغییر رنگ پوست، ورم شدید رگ‌ها و زخم پوستی از عوارض این بیماری از نوع شدید هستند.

واریس عنکبوتی

واریس عنکبوتی رگ‌های کوچک و پیچ‌داری با رنگ قرمز که بیشتر پاها را درگیر می‌کنند.

واریس شاخه ای

واریس طنابی ریشه دار زیر زانوها را درگیر کرده، شکل برآمده و بزرگی دارد و نسبت به نوع ورید صاف و باریکتر است.

آیا واریس یک مشکل جدی برای نگرانی است؟

در بیشتر موارد، واریس هیچ علامتی ندارد و بیشتر یک مشکل زیبایی است و تاثیر چندانی بر مشکلات جدی سلامتی ندارد.

مقدار خونی که از سیاهرگ نشت می کند کم است و بیشتر خون به قلب باز می گردد، اگرچه نشت خون می تواند نشانه اختلال در قلب باشد.

جریان خون طبیعی در برخی موارد، رگ های واریسی ممکن است از بین رفته و مشکلاتی مانند زخم های باز در سطح پوست و تورم ایجاد کنند.

در صورت وجود علائم دردناک، شایع ترین آنها درد عضلانی یا تورم مچ پا و پا است که می تواند باعث ایجاد مشکل در خواب، کار و ورزش شود.

برخی افراد به ویژه زنان باردار علائمی مانند سنگینی یا پری پاها، بی قراری، خستگی، درد، گرفتگی عضلات، زخم های پوستی، خارش، ضخیم شدن و تغییر رنگ پوست را نشان می دهند.

احتمال کمی وجود دارد که واریس باعث لخته شدن خون (ترومبوفلبیت) شود که در این صورت باید فوراً به فکر درمان این بیماری باشید.

انواع واریس در نقاط بدن

واریس دست

این نوع واریس هم نوعی بیماری گرفتگی رگ‌های دست است که با نازک‌تر شدن پوست، دست به‌خاطر افزایش سن و کاهش لایه چربی زیر جلدی همراه است.

کاهش چربی سبب متورم شدن رگ‌ها در روزهای گرم یا در زمان بالا رفتن فعالیت بدنی می شود.

این بیماری در دست، به‌ویژه در ناحیه مچ اتفاق می افتد.

واریس پا

واریس پا یا عروق عنکبوتی از متداول‌ترین بیماری های عروقی می باشد که بیشتر در خانم‌های باردار و افراد مسن رخ می دهد.

این بیماری جلوه زیبا و خوشایندی نداردو با درد، تورم، لخته خونی و گاهی زخم باز همراه می‌باشد.

در این بیماری بی حسی و گزگز کردن پاها هم ممکن است حس کنید.

علت آن ضعیف‌شدن گردش خون و اکسیژن‌رسانی ناکافی به وریدها است.

واریس مری

از بیماری های شایع در بیماران کبدی جدی است که باعث بزرگ و غیرطبیعی‌شدن وریدها در مری می‌شود.

این نوع واریس در سیروز کبدی دیده می‌شود.

در واریس مری، خون به‌درستی در کبد جریان پیدا نمی‌کند.

علت این انسداد، لخته خون یا زخم بافت کبدی می باشد.

نشت یا پارگی رگ‌ها در این بیماری، احتمال خونریزی خطرناک را شامل می شود.

واریس بیضه

تورم و بزرگ‌شدن وریدهای بیضه عامل واریس بیضه هستند که از نظر ظاهری شباهت زیادی به رگ‌های واریسی پا دارد.

این بیماری تورم و گرفتگی بدون درد است.

واریس صورت

این عارضه عبارتست از تورم و قرمزشدن وریدهای سطحی صورت که به‌خاطر بیماری عروقی تلانژکتازی به‌وجود می‌آید.

واریس صورت را مشکل رگ‌های عنکبوتی هم می‌گویند.

محرک‌های محیطی، ژنتیک، مصرف الکل، بارداری، ضربه و جراحت، تغییرات آب و هوایی، نور خورشید از فاکتورهای خطر این نوع از بیماری هستند.

واریس معده

واریس معده یا واریس مری از بیماری های خطرناک و حاد می باشد.

رگ‌های متصل کننده لوله گلو به معده را درگیر می‌کند.

بیشتر بیماران مبتلا به بیماری‌های کبدی حاد مثل سیروز کبدی احتمالا به این بیماری در معده مبتلا می‌شوند.

واریس واژن در بارداری

واریس واژن در بارداری یکی از عوارض بارداری می باشد و نتیجه تغییرات هورمونی به‌خصوص هورمون پروژسترون بارداری می باشد.

باعث تضعیف دیواره رگ‌ها شده و درنتیجه به‌خاطر عبور جریان خون، رگ‌ها متورم می‌شوند.

به علت فشاری که جنین ایجاد می کند، خون در واژن جریان پیدا نمی کند و امکان دارد لخته ایجاد شود.

علائم واریس چیست؟

از علائم این بیماری بدون درد می‌توان به رگ‌های آبی یا بنفش تیره و ایجاد سیاهرگ‌های پیچ خورده روی پاها اشاره کرد.

علائم آن همراه با درد عبارتند از:

• تشدید درد پس از ایستادن یا نشستن طولانی‌مدت
• سوزش، گرفتگی، تورم و ضربان در عضلات ساق پا
• گرفتگی و تورم عضلات مچ و ساق پا
• احساس سنگینی و درد پاها
• تغییر رنگ پوست در نواحی اطراف رگ‌های واریسی
• حس خارش در اطراف رگ‌ها

علت بروز واریس چیست؟

ضعف یا اختلال عملکرد دریچه‌های لانه کبوتری علت بروز این عارضه است.

زمانی که دریچه‌ها درست کار نکنند، جریان خون به عقب برگشته و در رگ‌ها جمع می‌شود.

برخی دیگر از عوامل شایع ابتلا به واریس:

ضعیف بودن دریچه‌ها و آسیب دیدن سیاهرگ‌ها

در برخی موارد به علت تصادف، ژنتیک و یا بیماری، درچه ها ضعیف می‌شوند و نمی‌توانند به صورت عادی باز و بسته شوند و خون به پایین تنه بر می‌گردد.

سن

با بالا رفتن سن ممکن است سیاهرگ‌ها حالت کشسانی خود را از دست بدهند و دچار مشکلات قلبی و عروقی شوند.

ژنیتک

یکی از عوامل موثر در ابتلا به واریس ژنتیک است.

اگر فردی در خانواده شما مبتلا به واریس باشد، شما بیشتر مستعد ابتلا به این بیماری هستید.

چاقی

در نتیجه ی اضافه وزن فشار بیشتری به سیاهرگ ها وارد می‌شود و باعث آسیب دیدن سیاهرگ‌ها می‌شود.

بارداری

تغییرات هورمونی‌ای که در دوران بارداری اتفاق می افتد، باعث شل شدن دیواره سیاهرگ ها می‌شود و توانایی آنها برای پمپاژ خون به سمت قلب را مختل می‌کند.

پوشیدن لباس تنگ

پوشیدن لباس های تنگ و کفش پاشنه بلند، عملکرد خونرسانی را مختل می‌کند و خطر ابتلا به واریس افزایش پیدا می‌کند.

چه کسانی مستعد بیماری واریس هستند؟

افرادی که شایع‌ترین فاکتور خطر را داشته باشند، بیشتر مستعد این بیماری هستند:

• ژنتیک
• جنسیت
• سن
• فشار روی شکم
• رژیم غذایی
• اضافه وزن
• بارداری
• سبک زندگی
• تروما یا سابقه جراحی
• بی تحرک بودن
• برداشتن اجسام سنگین
• یبوست

تشخیص واریس چگونه انجام می شود؟

مهم‌ترین مرحله برای درمان این عارضه، تشخیص به‌موقع بیماری است.

روش‌های مختلف تشخیص این بیماری عبارتند از:

سونوگرافی داپلر

در این آزمایش از اسکن سونوگرافی برای تهیه اطلاعاتی از جهت جریان خون در رگ‌ها استفاده می‌شود.

سونوگرافی داپلر را همچنین می‌توان برای کنترل لخته‌های خونی یا انسداد رگ‌ها استفاده کرد.

سونوگرافی داپلکس رنگی

یک اسکن سونوگرافی دوپلکس رنگی، تصاویری رنگی از ساختار رگ‌ها تهیه می‌کند.

این امر به متخصص اجازه می‌دهد تا اختلالات موجود در رگ‌ها تشخیص داده شوند.

این آزمایش همچنین سرعت جریان خون را اندازه‌گیری کند.

فتوپلتیسموگرافی

فتوپلاتیسموگرافی تکنیکی است که تغییرات در حجم اندام بدن را اندازه می‌گیرد.

ونوگرافی

روش ونوگرافی، شامل تزریق یک محلول به رگ و سپس تصویربرداری با اشعه ایکس، برای مشاهده فرایند رفلکس وریدی است.

سی‌ تی‌ اسکن و ام آر آی

سی‌تی‌اسکن و ام آر آی به شناسایی واریس کمک می‌کنند، زیرا در تشخیص ترومبوز وریدی عمقی موثر هستند.

سونوگرافی داخل عروقی

این روش یک تکنولوژی جدید است که در آن یک پروب سونوگرافی کوچک از طریق انتهای کاتتر به داخل رگ وارد می‌ شود.

این اتفاق می افتد تا بتوان رگ‌هایی که تنگ شده یا تحت فشار قرار گرفته‌اند را مشاهده کرد.

درمان واریس چیست؟

روش‌های درمان این بیماری میزان درد و ناراحتی وریدهای واریسی را کاهش داده و از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌کنند.

گاهی ممکن است شدت رگ‌های واریسی زیاد باشد، که در آن صورت چاره‌ای به‌غیر از عمل جراحی نخواهد بود.

از روش‌های رایج درمان واریس پا این عارضه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• جوراب واریس
• لیزر سطح پوست
• لیزر درون عروقی
• اسکلروتراپی
• آر اف رادیوفرکانسی
• جراحی اندوسکوپ سیاهرگ
• برداشتن وریدها
• فلبکتومی

اسکلروتراپی

در این روش پزشک محلولی را برای از بین بردن رگ های واریسی کوچک تا متوسط ​​تزریق می کند و باعث بسته شدن آنها می شود.

اگرچه برخی از رگ های واریسی ممکن است برای بهبود کامل نیاز به چندین تزریق داشته باشند، اما اسکلروتراپی را می توان یکی از راه حل های موثر برای بهبود این وضعیت در نظر گرفت.

لیزر درمانی

آنها از فیبر لیزر برای درمان واریس پا با لیزر استفاده می کنند. در این روش غیر تهاجمی عروق درگیر با کمک لیزر مسدود و از بین می روند.

پوشیدن جوراب واریس

جوراب واریس راه حل بسیار موثری برای بهبود واریس است اما توصیه می شود هنگام خواب از آن استفاده نکنید.

یکی از رایج ترین روش های درمانی برای این بیماری، پوشیدن جوراب های فشاری است که گردش خون را بهبود می بخشد.

این جوراب‌ها فشار زیادی به رگ‌های خونی پیچ خورده وارد می‌کنند و باعث می‌شوند که جریان خون به درستی به سمت قلب هدایت شود.

برداشتن ورید

در این روش، وریدهای سطحی بسته شده و قبل از درگیر شدن ورید عمقی، از طریق برش‌های کوچک برداشته می‌شوند.

فلبکتومی

رگ های واریسی کوچک با ایجاد چندین سوراخ ریز در پوست برداشته می شوند.

جراحی آندوسکوپی ورید

این روش جراحی زمانی استفاده می شود که سایر روش های درمانی موفقیت آمیز نبوده و زخم های واریسی ایجاد می شود.

فرکانس رادیویی

در این روش یک پروب به کمک سونوگرافی در یکی از وریدهای واریسی بلند قرار داده می شود و انرژی ناشی از فرکانس رادیویی (RF) می تواند با گرم کردن ورید باعث بسته شدن آن شود.

کرم ها و پمادها

افرادی که رگ های عنکبوتی در سطح پاهای خود دارند می توانند از کرم واریس (ورنوکس) برای بازگرداندن زیبایی پوست خود استفاده کنند.

این کرم موضعی همراه با سایر ویتامین ها، گیاهان دارویی و رعایت رژیم غذایی سالم به رفع واریس خفیف کمک می کند.

حجامت

بهبود واریس پا با حجامت یکی از روش های سنتی درمان این عارضه است.

حجامت می تواند با بازگرداندن اکسیژن و جریان خون تازه به کاهش درد و ناراحتی ناشی از این بیماری کمک کند.

ورزش

برای درمان واریس با ورزش بهتر است سراغ ورزش هایی مانند پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری ملایم بروید.

این تمرینات سبک می تواند به بهبود گردش خون در رگ های واریسی پا کمک کند.

 درمان خانگی واریس

روش‌های درمان خانگی این بیماری بیشتر برای کنترل و جلوگیری از پیشرفت این عارضه از نوع خفیف مناسب هستند.

برای درمان های خانگی حتما با متخصص قلب و عروق مشورت کنید.

توجه کنید که بدون تجویز پزشک سراغ درمان خانگی نروید.

• درمان خانگی با خاکشیر
• درمان با فلفل قرمز
• درمان خانگی با زنجبیل
• درمان با سرکه سیب
• دمنوش چای سبز، شاه بلوط هندی، چوب سرو
• درمان خانگی با یخ

بهترین غذاها برای بیماری واریس پا

• انواع توت‌ها حاوی آنتی‌اکسیدان هستند که می‌تواند به کاهش التهاب و تقویت رگ‌ها کمک کند.
• مرکبات مانند پرتقال و لیمو
• مصرف سبزی‌های تازه
• تأمین ویتامین‌های بدن، مخصوصاً گروه خانواده B

غذا‌های مضر برای واریس

• کربوهیدرات تصفیه شده
• غذا‌های شور
• غذا‌های کنسرو شده

پیشگیری از واریس چگونه است؟

پیشگیری از این بیماری در تمام انواع آن ممکن نیست، اما با انجام چند راهکار می‌توان تاحدی به پیشگیری از آن امیدوار بود:

• محافظت از پوست صورت در مقابل نور خورشید با کرم ضد آفتاب
• ورزش منظم مثل پیاده‌روی و دویدن برای استقامت بیشتر پاها و مویرگ‌ها و گردش خون بهتر
• اصلاح سبک زندگی و کنترل وزن
• پرهیز از روی هم انداختن پاها به مدت طولانی
• بالا نگه‌داشتن پاها حین استراحت برای کاهش فشار به رگ پاها
• پرهیز از ایستادن و نشستن طولانی‌مدت
• استفاده از جوراب ضد واریس و عدم پوشیدن لباس‌های تنگ در ناحیه کمر، کشاله ران و پاها
• پرهیز از پوشیدن کفش پاشنه‌ بلند در طولانی‌مدت
• خوابیدن درست در زمان بارداری

چگونه جوراب واریس بپوشیم؟

جوراب های واریس باید در اسرع وقت پس از بیدار شدن از خواب پوشیده و قبل از خواب درآورده شوند.

ممکن است استفاده از این جوراب ها به خصوص در هوای گرم خوشایند نباشد، اما به یاد داشته باشید که برای بهره مندی از مزایای این جوراب ها باید به درستی از آن ها استفاده کنید.

جوراب ها را تا جایی که ممکن است به سمت بالا بکشید تا به هر قسمت از پای خود فشار مناسب وارد کنید.

اجازه ندهید جوراب از پای شما جدا شود، در غیر این صورت جوراب پوست شما را تحریک می کند.

اگر با جوراب ها راحت نیستید یا فکر می کنید اندازه مناسبی ندارند، با پزشک متخصص مانند دکتر صدف اصفهانی مشورت کنید.

ممکن است بتوانید جوراب ها را در سایز خود سفارش دهید.

اگر پزشک استفاده از جوراب های سفارشی را توصیه کند، چندین ناحیه از پای شما اندازه گیری می شود.

برای تعیین اندازه دقیق پاها، اگر پاهای شما اغلب متورم است، باید اندازه گیری پاهای خود را به صبحی که تورم در کمترین حد خود است موکول کنید.

اگر جوراب های واریس باعث خشک شدن پوست پاهایتان شده است، قبل از خواب از کرم مرطوب کننده استفاده کنید تا پوست پاهایتان مرطوب بماند.

علاوه بر این، باید از اثرات زخم بر روی پاها و همچنین تاول ها و تغییر رنگ پوست خود آگاه باشید.

چگونه از جوراب واریس مراقبت کنیم؟

جوراب واریس معمولاً باید هر 3 تا 6 ماه یکبار تعویض شود.

اگر جوراب ها آسیب دیده اند، با پزشک خود صحبت کنید زیرا ممکن است کارایی خود را از دست داده باشند.

اگر فقط یک جفت برای هر پا می پوشید باید دو جفت از این جوراب ها را بخرید تا بتوانید هنگام شستن یکی از جفت دیگر استفاده کنید.

این جوراب ها باید با دست در آب گرم شسته شوند و به دور از حرارت مستقیم خشک شوند.

عوارض واریس چیست؟

گردش نامناسب جریان خون به‌خاطر این بیماری عوارض جانبی مختلفی در فرد ایجاد می‌کند:

• تشدید علائم در صورت بی‌توجهی به درمان
• درد
• بی‌قراری پاها
• گرفتگی عضلات
• ورم مچ پا
• خستگی پاها
• خونریزی و زخم
• ترومبوز سطحی و عمقی

بهترین ورزش برای افرادی که به واریس مبتلا هستند چیست؟

در صورتی که به واریس مبتلا هستید، بهترین ورزش برای این بیماری انجام تمریناتی است که فشار زیادی به بدن وارد نمی کند.

چنین تمریناتی باعث کاهش درد و ناراحتی واریس می شود.

از بهترین تمرینات دوچرخه سواری می باشد که باعث تقویت ماهیچه های ساق پا می شود.

در صورتی که نمی توانید دوچرخه سواری منید از دوچرخه های ثابت یا دستگاه الپتیکال استفاده کنید.

اگر روزانه به مدت 30 دقیقه پیاده روی کم فشار داشته باشید، درد های ناشی از واریس تسکین پیدا می کنند.

بیشتر افراد به دلیل موقعیت شغلی در طول روز روی صندلی نشسته اند و تحرکی ندارند، در حین کار می توانید پاهای خود را بالا ببرید تا گردش خون در ساق هایتان بیشتر شود.

در صورت ابتلا به رگ های واریسی، از انجام چه ورزش‌هایی باید خودداری کرد؟

در صورت ابتلا به رگهای واریسی، باید از هر ورزش‌ شدید و پر فشاری اجتناب کنید.

هرچند دوی آرام و دویدن تمرینات هوازی بسیار خوبی برای عضلات ساق هستند، اما بر مفاصل و رگ‌های پا تأثیر منفی می‌گذارند.

وزنه برداری و وزنه زدن نیز فعالیت‌های پر فشار دیگری هستند که گردش خون وریدی را تشدید می‌کنند.

در زمان بلند کردن وزنه‌ها ، فشار خون شکمی افزایش می‌یابد که این مانع از جریان خون به سمت قلب می شود.

خون وریدی در رگ‌های ساق جمع شده و فشار و رفلاکس وریدی افزایش یافته و باعث ایجاد واریس در پا می‌شود.

اگر وزنه می‌زنید، تمرینات پر تکرار با وزنه‌های سبکتر را انتخاب کنید.

از تمرینات یوگای طولانی مدت برای عضلات شکم و نیز حرکات کرانچ و دراز و نشست نیز خودداری کنید.

نتیجه گیری و راهنمای مراجعه به پزشک

واریس که تورم و بزرگ‌شدن رگ‌های سطحی نزدیک پوست با شکل پیچ‌خورده و رنگ کبود است، ممکن است در هر ناحیه‌ای از بدن ایجاد شود.

اما بیشتر پاها را درگیر می‌کند، با این حال واریس دست، صورت، مری و غیره هم داریم.

ایجاد رگ‌های واریسی در حالت خفیف، بیماری جدی نیست.

اما اگر شدت زیاد باشد ممکن است عوارض جدی داشته باشد. به‌علاوه اینکه ظاهر نازیبایی هم روی پوست ایجاد می‌کند.

با مشاهده علائم این بیماری بلافاصله به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید.

هرچند که روش‌های مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارند.

بهترین روش برای درمان آن، لیزر است که سرعت بیشتر و زمان کمتری برای درمان لازم دارد.

می‌توانید از روش‌های درمان خانگی این بیماری و طب سنتی هم کمک بگیرید.