عمل جراحی پیوند قلب

علت انجام پیوند قلب

چنانچه آسیب هایی به دریچه ی قلب وارد شده باشد و یا نارسایی های موجود در آن به اندازه ای شده باشد که عملکرد قلب با مشکل مواجه شود باید پیوند قلب را برای فرد بیمار انجام داد.

آخرین راه کار برای درمان کردن بیماری های قلبی استفاده از عمل پیوند قلب است.

از جمله دلایل نارسایی در قلب و انجام پیوند قلب می توان موارد زیر را بیان نمود:

• داشته بیماری کاردیومیوپاتی
• وجود فشار خون بالا
• وجود بیماری در دریچه قلب
• داشتن نقص مادرزادی در قلب
• پرفشار بودن شریان های ریوی
• وجود بیماری‌های مزمن ریوی
• داشتن بیماری‌های شدید در زمینه عروق کرونری
• وجود عفونت ویروسی در عضله قلب
• داشتن بیماری‌های مزمن انسداد ریوی
• داشتن آریتمی قلب یعنی وجود ضربان قلب نامنظم
• استفاده زیاد از مواد مخدر و الکل
• کم بودن میزان گلبول قرمز خون و یا وجود آنمی
• داشتن حملات قلبی و یا سکته که به آن آنفارکتوس میوکارد می گویند.
• ایجاد بزرگی در ماهیچه قلب که به آن کاردیومیوپاتی می گویند.

چگونگی انجام پیوند قلب

عمل پیوند قلب که به صورت جراحی باز انجام می‌شود که پزشک متناسب با شرایط بیمار بهترین روش را برای او انتخاب می‌کند.

برای انجام جراحی پیوند قلب، قلب را با اهدا کننده جایگزین می ‌کنند و مراحل انجام آن به قرار زیر است:

ابتدا اقدام به بیهوشی عمومی برای فرد می ‌کنند.

بعد از آنکه فرد وارد اتاق عمل شد، متخصصان بیهوشی فرد را بیهوش کرده تا در طول عمل هیچ چیزی را حس نکند.

دستگاه تنفس مصنوعی را به بیمار وصل می‌ کنند که به آن دستگاه ونتیلاتور می گویند.

برای اینکه بیمار در طول عمل به خوبی نفس بکشد بعد از آنکه به صورت کامل بیهوش شد. دستگاه تنفس مصنوعی را برای وی روی صورت قرار می ‌دهند.

داروهای رقیق کننده خون را به بیمار تزریق می ‌کنند.

بیشتر جراحان قلب برای آنکه پیوند قلب را شروع کنند، داروهای رقیق کننده خون را به بیمار تزریق می‌ کنند تا از لخته شدن خون در طی عمل جلوگیری کنند.

به دستگاه بای پس قلب، جریان خون بیمار را وصل می کنند تا به این وسیله موجب شبیه سازی در عملکرد قلب و ریه شوند.

دستگاه بای پس قلب دارای وظایف زیر است:

• میزان سطح اکسیژن در خون را زیاد می کند.
• میزان سطح دی اکسید کربن در خون را کم می کند‌.
• موجب ایجاد خونرسانی به اندام ها و بافت های موجود در قلب می گردد.
• خارج سازی قلب از بدن

در این مرحله قلب آسیب دیده را با بستن رگ‌های خونی متصل به قلب، از بدن خارج می کنند.

بعد از اینکه قلب آسیب دیده خارج شد آن را با قلب اهدایی جایگزین می کنند.

عروق خونی موجود در بدن بیمار را به قلب جدید متصل کرده و پیوند زده می‌شود تا موجب گرم شدن قلب جدید گردند.

ممکن است جهت تپیدن قلب اهدایی در بدن بیمار، نیاز به کمک باشد.

با استفاده از دستگاه ضربان ساز اقدام به تپیدن قلب کنند و جریان خون در قلب به وجود آید.

دستگاه های ضربان ساز دائمی نبود و مدتی بعد طبق نظر پزشک متخصص مانند دکتر صدف اصفهانی از بدن خارج می گردد.

روش های پیوند قلب

انجام جراحی پیوند قلب به دو روش زیر صورت می گیرد:

روش ارتوتوپی

از رایج ترین روش های مورد استفاده جهت پیوند دادن قلب است که به معنی جایگزین کردن قلب بیمار با قلبی که اهدا شده است.

برای انجام این روش با انجام بیهوشی و وصل شدن دستگاه بای پس به بیمار جهت جلوگیری از قطع شدن اکسیژن رسانی به اندام ها، قلب جدید را با برداشتن قلب آسیب دیده جایگزین می کنند.

روش هتروتوپیک

این روش با نام روش Piggback نیز شناخته شده است.

در آن به جای اینکه قلب را کامل خارج کنند قلب اهدایی را در قسمت قفسه سینه سمت قرار می دهند‌.

معمولا این روش را برای بیمارانی که دارای یکسری بیماری‌ خاص ریوی هستند به کار می برند.

شرایط مورد نیاز برای اهدای قلب

شرایط لازم برای اهدای قلب به قرار زیر است:

فردی که داوطلب پیوند است باید از لحاظ جسمی و روحی تا حدودی به فرد گیرنده شباهت داشته باشد.

یعنی پروتئین های تشخیص داده شده در سیستم ایمنی بدن که از قلب است باید در بدن فرد اهدا کننده و فرد گیرنده به یک شکل باشد.

به هم شباهت داشته باشند تا عضو اهدایی رد نشود.

فرد اهدا کننده نباید به بیماری هایی چون هپاتیت و ایدز که جزو بیماری های زمینه ای است مبتلا باشد زیرا در این شرایط فرد گیرنده را نیز مبتلا می کند.

باید با گیرنده ی قلب تطابق داشته باشد.

یعنی پروتئین‌ های تشخیص داده شده توسط سیستم ایمنی، در بدن هر دو به یک شکل باشد تا پیوند رد نشود.

باید سن فرد گیرنده و فرد اهدا کننده تقریبا در یک رده باشد تا درصد رد عضو را کاهش دهد و عوارض آن کمتر شود.

گروه خونی فرد اهدا کننده با گروه خوبی فرد گیرنده باید مطابق باشد.

اندازه قلب فرد اهدا کننده باید با اندازه ی قلب فرد گیرنده متناسب باشد.

بافت قلب اهدایی و قلب گیرنده باید با هم مشابه باشد.

پروتئین های موجود در سطح سلول باید با هم تطابق داشته باشند.

چگونه باید از قلب اهدایی برای عمل پیوند قلب استفاده کرد؟

قلبی که اهدا می‌شود باید تا پیش از عمل پیوند قلب در شرایط ویژه های نگهداری گردد.

از جمله این شرایط می توان موارد زیر را بیان نمود:

• باید از تکان خوردن و یا فشرده شدن قلب جلوگیری کرد.
• باید قلب اهدایی را در محلولی از نمک و اکسیژن نگهداری نمود.
• قلب را باید در دمایی بین ۲ درجه الی ۴ درجه سانتیگراد نگهداری نمود.

قلب اهدایی را در داخل دستگاه ECMO یعنی دستگاه قلب و ریه نگهداری می کنند.

توسط این دستگاه خون از قلب خارج  گردیده و اکسیژن مورد نیاز آن فراهم شده و دی اکسید کربن آن را خارج می کنند.

شرایط پیوند قلب

• زمانی که فردی دارای نارسایی در قلب و یا وجود بیماری های پیشرفته در زمینه عروق کرونری است.
• جزو اولین نفرات در پیوند قلب قرار می گیرد.
• افرادی که دارای بیماری های التهابی در قلب هستند عمل پیوند را انجام می دهند.
• افرادی که مبتلا به بیماری های عروق کرونری هستند.
• افرادی که مبتلا به نارسایی قلب از نوع ضعف عضله هستند.
• افرادی که مبتلا به عفونت لایه میانی قلب هستند.
• افرادی که مادرزادی دارای نارسایی قلبی هستند‌.
• وجود نارسایی در ماهیچه های قلب نیز نیاز به پیوند قلب دارد.

کاندید های نامناسب پیوند قلب

افراد زیر مورد مناسبی برای پیوند قلب نیستند:

• افراد با سن بالای ۷۰ سال مورد مناسبی برای استفاده از پیوند قلب نیستند‌.
• افرادی که سیگار و الکل استفاده می کنند کاندید مناسبی برای استفاده از پیوند قلب نیستند.
• افراد مبتلا به بیماری های کلیوی و کبدی و همچنین سرطان برای انجام پیوند قلب مناسب نیستند.
• افراد افسرده که دارای مشکلات روحی و روانی هستند نمی توانند از این عمل استفاده کنند.
• قلبی که جهت پیوند استفاده می‌شود و اهدایی است باید از کیفیت خوبی برخوردار باشد تا پیوند انجام شده موفقیت آمیز باشد.
• افراد مبتلا به بیماری های مزمن چون هپاتیت، دیابت، ایدز و بیماری های مربوط به کلیه، برای انجام پیوند قلب گزینه مناسبی نیستند.
• چنان چه بیمار مبتلا به بیماری های عفونی چون عفونت در قلب باشد نمی تواند از پیوند قلب استفاده کند.