اکو کاردیوگرافی چیست؟

اکوکاردیوگرافی درواقع یک روش کاملاً غیرتهاجمی و بدون درد است که با استفاده از امواج صوتی، تصاویر دقیق و زنده‌ای از ساختار و عملکرد قلب ارائه می‌دهد.

پزشک با این تست می‌تواند ضخامت دیواره‌ها، نحوه پمپاژ خون، وضعیت دریچه‌ها و حتی وجود مایع اضافی اطراف قلب را بررسی کند.

این روش به دلیل سرعت بالا، دقت قابل‌قبول و نبود اشعه، یکی از اولین و مهم‌ترین تست‌هایی است که برای ارزیابی سلامت قلب تجویز می‌شود.

اکو قلب نه‌تنها در تشخیص بیماری‌های دریچه‌ای، نارسایی قلبی، اختلالات انقباضی یا بزرگ‌شدن قلب کاربرد دارد، بلکه برای پیگیری روند درمان بیماران قلبی نیز استفاده می‌شود.

در مجموع، اکو قلب ابزاری مطمئن و کاربردی است که به متخصص کمک می‌کند عملکرد قلب را به‌صورت کاملاً دقیق و در همان لحظه مشاهده و تحلیل کند.

اکو قلب چه زمانی انجام می‌شود؟

• بررسی علائم قلبی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب یا صداهای غیرطبیعی قلب
• ارزیابی و پیگیری نارسایی قلبی، بیماری‌های دریچه‌ای، سکته قلبی و کاردیومیوپاتی
• بررسی تأثیر بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا، دیابت و نارسایی کلیه
• ارزیابی قلب پس از جراحی یا پس از کارگذاری دریچه مصنوعی
• تشخیص نقص‌های مادرزادی، بررسی فشار خون ریوی و اکو قلب در بارداری

اکو قلب معمولاً زمانی انجام می‌شود که پزشک به وجود یک مشکل احتمالی در عملکرد یا ساختار قلب مشکوک شود.

این تست به دلیل دقت بالا و غیرتهاجمی بودن، یکی از مهم‌ترین ابزارهای تشخیصی در بررسی علائم قلبی است.

اگر بیمار دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب یا خستگی غیرعادی باشد، اکو می‌تواند به پزشک کمک کند علت اصلی این علائم را شناسایی کند.

علاوه بر تشخیص اولیه، اکو برای پیگیری بیماری‌های قلبی شناخته‌شده نیز کاربرد دارد.

از جمله نارسایی قلبی، مشکلات دریچه‌ای، سابقه سکته قلبی یا کاردیومیوپاتی.

این تست همچنین به ارزیابی اثرات بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا، دیابت یا عفونت‌هایی مانند اندوکاردیت بر قلب کمک می‌کند.

پس از جراحی قلب، نصب دریچه مصنوعی یا سایر اقدامات درمانی نیز از اکو برای بررسی روند بهبود و عملکرد قلب استفاده می‌شود.

کاربرد اکو کاردیوگرافی

اکو قلب زمانی لازم می‌شود که پزشک بخواهد ساختار و عملکرد قلب را بررسی کند.

این آزمایش می‌تواند کمک کند تا بیماری‌های قلبی تشخیص داده شوند یا روند درمان بررسی شود.

پزشک ممکن است به دنبال موارد زیر اکوکاردیوگرام را برای شما تجویز کند:

• اندازه و شکل قلب
• اندازه، ضخامت و حرکات دیواره های قلب
• قدرت پمپاژ قلب
• ساختار و عملکرد دریچه‌های قلب (نارسایی دریچه)
• نشت دریچه‌های قلب
• تنگی دریچه‌های قلب
• وجود تومور یا رشد عفونی در اطراف دریچه‌های قلب
• وضعیت پوشش بیرونی قلب (پریکارد)
• وضعیت عروق اصلی ورودی و خروجی قلب
• وجود لخته در حفره‌های قلب
• وجود سوراخ در دیواره حفره‌های قلب
• بررسی مشکلات دریچه یا حفره‌های قلب
• بررسی علت علائمی همچون تنگی نفس یا درد قفسه‌ی سینه.

البته اکو قلب فقط برای تشخیص بیماری‌های قلبی پس از تولد انجام نمی‌ شود.

پزشکان برای تشخیص نقایص مادرزادی قلب جنین، قبل از تولد اکوکاردیوگرام جنین را انجام می‌ دهند.

چرا اکو قلب انجام می‌شود؟

اکوکاردیوگرافی یکی از مهم‌ترین روش‌های غیرتهاجمی برای بررسی عملکرد قلب است.

این آزمایش با استفاده از امواج صوتی، تصویری دقیق از ساختار و حرکات قلب ارائه می‌دهد و به پزشکان کمک می‌کند وضعیت سلامت قلب را به‌طور کامل ارزیابی کنند.

اگر فردی دچار تنگی نفس، درد قفسه سینه یا احساس ضعف و خستگی غیرعادی باشد، متخصص قلب ممکن است انجام تست اکو را تجویز کند تا علت این علائم مشخص شود.

اکو قلب برای تشخیص و بررسی طیف وسیعی از بیماری‌های قلبی به‌کار می‌رود، از جمله:

• آسیب ناشی از حمله قلبی: زمانی که جریان خون به عضله قلب برای مدتی قطع شده و به بافت‌های قلب آسیب رسانده است.
• نارسایی قلبی: در این وضعیت، قلب توانایی کافی برای پمپاژ مؤثر خون به سراسر بدن را ندارد.
• بیماری‌های مادرزادی قلب: نقص‌های ساختاری که از زمان تولد وجود دارند و عملکرد طبیعی قلب را مختل می‌کنند.
• اختلال در عملکرد دریچه‌های قلب: مشکلاتی که بر باز و بسته شدن صحیح دریچه‌های قلب تأثیر می‌گذارند و باعث اختلال در جریان خون می‌شوند.
• کاردیومیوپاتی: ضخیم یا بزرگ شدن دیواره‌های قلب که عملکرد پمپاژ خون را کاهش می‌دهد.
• اندوکاردیت: نوعی عفونت در لایه داخلی قلب که ممکن است به دریچه‌های قلب آسیب وارد کند.

نتیجه اکو قلب به پزشک این امکان را می‌دهد تا نوع و شدت بیماری قلبی را تشخیص داده و بهترین روش درمانی را برای بیمار انتخاب کند.

به همین دلیل، اکو قلب یکی از تست‌های ضروری در بررسی و پایش سلامت قلب محسوب می‌شود.

انواع اکوکاردیوگرافی

این تست ها چندین نوع مختلف دارند.

پزشک متخصص قلب در مورد بهترین گزینه برای شما توضیحات بیشتری ارائه خواهد داد.

اکوکاردیوگرافی ترانس توراسیک

این رویکرد، تست استانداردی است، این نوع اکو مانند اشعه ایکس است، اما تشعشع ندارد.

متخصصان از همین فناوری برای بررسی سلامت کودک، پیش از تولد استفاده می کنند.

یک تکنسین دستگاهی دستی به نام مبدل را روی سینه شما قرار می دهد.

این دستگاه امواج صوتی با فرکانس بالایی (سونوگرافی) ارسال می کند که پس از انعکاس از قلب، تصاویر و صداهایی ایجاد می کنند.

روز تست مانند معمول غذا و مایعات میل کنید و همه ی داروهای خود را در زمان های دقیق مصرف کنید.

در این تست شما باید گان بپوشید.

متخصصی به نام سونوگرافر قلب سه الکترود روی سینه شما قرار می دهند.

الکترودها به یک مانیتور الکتروکاردیوگرافی (EKG یا ECG) که فعالیت الکتریکی قلب را ردیابی می کند، متصل می شوند.

باید روی تخت به پهلوی چپ دراز بکشید، سونوگرافر دسته ای را در چند ناحیه از قفسه سینه حرکت می دهد.

برای کمک به ایجاد تصاویر واضح تر مقدار کمی ژل در انتهای دسته استعمال خواهد شد.

اکوکاردیوگرافی از راه مری (TEE)

برای این تست، مبدل از گلو پایین رفته و به مری (مجرای بلع که دهان را به معده متصل می شود) وارد می رود.

از آنجا که مبدل در این جا به قلب نزدیکتر است، می تواند تصویر واضح تری بگیرد.

در صورت داشتن هرگونه مشکلی در مری مانند فتق هیاتال، مشکلات بلع یا سرطان، این مسئله را از قبل باپزشک خود در میان بگذارید.

6 ساعت قبل از تست چیزی نخورید و نیاشامید.

تمام داروهای خود را در زمان های معمول و در صورت لزوم با یک جرعه کوچک آب مصرف کنید.

اگر برای دیابت دارو یا انسولین مصرف می کنید، از متخصص قلب یا مرکز آزمایش خود در این مورد سوال کنید.

قبل از انجام اکوکاردیوگرام ترانس مری، پرستار یک ورید می گیرد تا دارو تجویز شود.

یک تکنسین الکترودهای EKG را به قفسه سینه متصل می کند. آنها همچنین یک مانیتور فشار خون را روی بازوی شما و یک گیره پالس اکسیمتر روی انگشت شما قرار می دهند تا علائم حیاتی شما را کنترل کند.

اکوکاردیوگرافی داپلر

امواج صوتی زمانی که به سلول های خونی در قلب و رگ های خونی شما برخورد می کنند سرعت خود را تغییر می دهند.

این تغییرات (سیگنال های داپلر) به پزشک کمک می کند تا سرعت و جهت جریان خون در قلب شما را ببیند.

تکنیک‌ های داپلر معمولاً در اکوکاردیوگرام‌های ترانس مری (اکوکاردیوگرام‌های ترانس توراسیک) و اکوکاردیوگرام‌های ترانس توراسیک (اکوکاردیوگرام‌های معمولی) استفاده می‌ شوند.

این تکنیک ها همچنین می توانند برای بررسی مشکلات مربوط به جریان خون و فشار خون در شریان های قلب استفاده شوند.

سونوگرافی های سنتی ممکن است قادر به تشخیص این شرایط نباشند.

جریان خون نمایش داده شده بر روی مانیتور رنگی است تا پزشک شما بهتر بتواند مشکلات خاص را شناسایی کند.

استرس اکوکاردیوگرام

این تست هنگام ورزش با تردمیل یا دوچرخه ثابت انجام می شود و حرکت دیواره های قلب و عملکرد پمپاژ قلب را در هنگام سخت کار کردن آن نشان می دهد.

می تواند کاهش جریان خون را که ممکن است در سایر آزمایشات قلب دیده نشود، نشان دهد.

4 ساعت قبل از انجام آزمایش چیزی نخورید، فقط می توانید آب بنوشید.

24 ساعت قبل از تست استرس هر موادی که کافیئن دارد را نخورید.

در روز انجام تست سیگار نکشید.

دوبوتامین استرس اکوکاردیوگرافی

این رویکرد، شکل دیگری از استرس اکوکاردیوگرام است.

به جای ورزش کردن، دارویی به نام دوبوتامین به شما داده می شود که پس از مصرف آن احساس می کند قلب شما به سختی کار می کند.

این تست در زمانی که امکان ورزش روی تردمیل یا دوچرخه ثابت وجود ندارد، برای بررسی قلب و دریچه های قلبی انجام می شود.

خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر را ارزیابی می کند و میزان موفقیت آمیز بودن هرگونه درمان بیماری های قلبی را می توانید مشاهده کنید.

اکوکاردیوگرافی سه بعدی

اکوکاردیوگرافی سه بعدی از اکوکاردیوگرافی ترانس مری یا ترانس توراسیک برای ایجاد تصویر سه بعدی از قلب استفاده می کند.

این تست شامل گرفتن تصاویر متعدد از زوایای مختلف است و قبل از جراحی دریچه قلب و برای تشخیص مشکلات قلبی در کودکان استفاده می شود.

یکی از مواردی که باید برای این آزمایش آماده باشید این است که در برخی موارد، پزشک ممکن است از ماده کنتراست ایمن برای دریافت تصویر واضح‌تر استفاده کند و این ماده در طول اسکن تزریق می‌ شود.

سونوگرافی داخل عروقی

در این تست، پزشک مبدل را از طریق کاتتری واقع در کشاله ران در داخل عروق خونی قلب به پیش می برد.

این کار اطلاعات جزئی تری در مورد تصلب شرایین (انسداد) داخل عروق خونی فراهم می کند.

پزشک قبل از آزمایش در مورد نحوه مصرف داروهای و آنچه باید میل کنید، با شما مشاوره خواهد داشت.

باید گان بپوشید و بر روی تخت مخصوص دراز بکشید سپس الکترودهای EKG به سینه شما متصل می شود.

از ورید بازویی شما رگ گیری می کنند و برای آرام بودن شما آرامبخش به شما تزرق می کنند.

پزشک از دارویی برای بی حسی کشاله ران استفاده می کند.

آن ها با ایجاد برش کوچکی، غلاف پلاستیکی راهنما را قرار داده و از طریق آن یک کاتتر  را در عروق قلبی شما پیش می برند.

کاتتر دارای سیمی است که در داخل آن یک سونوگرافی قرار گرفته و تصاویری از شریان شما قرار می گیرد.

حدود یک ساعت این تست انجام می شود.

اکو قلب جنین

اکوکاردیوگرافی جنین یک آزمایش مشابه سونوگرافی است.

این معاینه به پزشک اجازه می‌دهد ساختار و عملکرد قلب کودک متولد نشده را بهتر بررسی کند.

این آزمایش معمولاً در سه ماه دوم بارداری (بین هفته‌های ۱۸ تا ۲۴) انجام می‌ شود.

در این آزمایش از امواج صوتی استفاده می‌شود که از ساختار قلب جنین “منعکس” می‌ شوند.

یک دستگاه، این امواج صوتی را تجزیه و تحلیل می‌کند و تصویر یا اکوکاردیوگرامی از داخل قلب جنین ایجاد می‌ کند.

این تصویر اطلاعاتی در مورد نحوه‌ی شکل گیری قلب جنین و عملکرد آن ارائه می‌ دهد.

پزشک شما را قادر می‌سازد که جریان خون در قلب جنین را مشاهده کنید.

این نگاه جزئی به پزشک این امکان را می‌دهد تا هرگونه ناهنجاری در جریان خون یا ضربان قلب نوزاد را تشخیص دهد.

اکوکاردیوگرافی جنین مشابه روش اکوکاردیوگرافی ترانس قفسه سینه می باشد اما پزشک مبدل را از روی شکم فرد باردار در اطراف محلی که قلب نوزاد قرار دارد عبور می‌ دهد.

اکو قلب جنین برای این دسته از زنان باردار توصیه می شود:

• زنانی که جنین آنها نارسایی قلبی یا اختلالی مانند ضربان قلب نامنظم دارد.
• خانم هایی که خودشان فشار خون یا مشکلات قلبی دارند یا سابقه خانوادگی این مشکلات را دارند.
• زنان باردار که اعتیاد به الکل یا مواد مخدر دارند یا دارند.
• خانم های بارداری که از داروهایی استفاده کرده اند که برای جنین مشکل ایجاد می کند.
• زنان باردار به بیماری های خاصی مانند دیابت مبتلا هستند.

با تشخیص پزشک متخصص یا ماما روش های دیگری نیز برای اکو قلب جنین وجود دارد.

چطور برای انجام اکو قلب آماده شویم؟

برای انجام اکوکاردیوگرافی معمولاً نیاز به آمادگی خاصی وجود ندارد، اما رعایت چند نکته ساده می‌تواند به دقت نتیجه و راحتی بیمار کمک کند.

در روز انجام آزمایش بهتر است لباس راحت و گشاد بپوشید تا متخصص بتواند به‌راحتی نواحی قفسه سینه را بررسی کند.

قبل از مراجعه، تمام مدارک پزشکی و نتایج آزمایش‌های قبلی خود را همراه داشته باشید تا پزشک بتواند وضعیت فعلی قلب را با سوابق شما مقایسه کند.

اگر پزشک انجام اکو از راه مری یا استرس اکو را تجویز کرده باشد، ممکن است لازم باشد چند ساعت قبل از تست از خوردن و آشامیدن خودداری کنید.

در این حالت بهتر است قبل از مراجعه، تمام دستورالعمل‌های ارائه‌شده توسط پزشک یا مرکز درمانی را به‌دقت مطالعه کنید.

افرادی که داروهای خاص قلبی یا فشار خون مصرف می‌کنند نیز باید حتماً پیش از قطع یا ادامه دارو با پزشک مشورت کنند.

در نهایت، بهتر است قبل از انجام تست، آرامش خود را حفظ کرده و از مصرف کافئین یا دخانیات اجتناب کنید، زیرا این موارد می‌توانند بر ضربان قلب تأثیر بگذارند.

رعایت این نکات ساده کمک می‌کند تا نتیجه اکو قلب دقیق‌تر و قابل اعتمادتر باشد و پزشک بتواند تشخیص درست‌تری از وضعیت سلامت قلب شما ارائه دهد.

اکو قلب چگونه انجام می شود؟

اکوکاردیوگرافی یک روش غیرتهاجمی و بی‌خطر برای بررسی عملکرد قلب و دریچه‌های آن است که با استفاده از امواج فراصوت تصاویر دقیقی از حرکات قلب ارائه می‌دهد.

در این روش، شما برروی یک تخت به پهلو یا پشت می خوابید و پزشک، ژل مخصوصی را روی قفسه سینه می‌مالد تا تماس پروب با پوست بهینه شده و کیفیت تصاویر افزایش یابد.

سپس دستگاه اکو با استفاده از پروب امواج صوتی را به سمت قلب می‌فرستد و بازتاب آن‌ها را دریافت می‌کند.

این بازتاب‌ها به تصاویر متحرک تبدیل می‌شوند که حرکات قلب، عملکرد بطن‌ها و دهلیزها و باز و بسته شدن دریچه‌ها را به‌صورت زنده بر روی یک صفحه ویدیویی مشاهده می شود.

پزشک می‌تواند تصاویر یا ویدئوهای اکو را برای بررسی دقیق‌تر ضبط کند.

کل فرآیند اکوکاردیوگرافی معمولاً ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و بیمار در طول انجام تست درد یا ناراحتی خاصی احساس نمی‌کند.

این روش بدون استفاده از اشعه ایکس است و به همین دلیل برای همه گروه‌های سنی ایمن محسوب می‌شود.

اکوکاردیوگرافی به پزشک کمک می‌کند تا بیماری‌های قلبی، نارسایی دریچه‌ها یا مشکلات عملکرد بطن‌ها را با دقت بالا تشخیص دهد.

اکو قلب زنان چگونه انجام می‌شود؟

اکو قلب (اکوکاردیوگرافی) در زنان دقیقاً مشابه مردان صورت می گیرد و تفاوتی در روش کلی آن وجود ندارد.

این آزمایش غیرتهاجمی و بدون درد می باشد و با استفاده از امواج صوتی، تصاویر زنده‌ای از قلب می گیرد.

در زنان، در صورتی که تصاویر از طریق سینه واضح نباشد، گاهی انجام اکو از راه مری (TEE) انجام می شود مخصوصا در زنان چاق یا با بافت پستانی زیاد.

تفسیر اکو کاردیوگرافی

در دستگاه اکو کاردیوگرافی با استفاده از امواج اولتراسوند، تصاویر متحرکی از قلب تهیه میشود که جزئیات بیشتری را نسبت به عکس  ساده رادیولوژی نشان می دهد.

این تصاویر متحرک، ساختار و عملکرد قلب را نشان داده و علاوه بر آن، بیمار را در خطر مواجه با اشعه ایکس قرار نمی‌ دهد.

دستگاه اکوکاردیوگراف اجزاء متفاوت قلب از جمله دریچه های قلبی، حرکت ماهیچه های قلب، اندازه حفره ها و اختلالات ساختاری قلب مشخص خواهد کرد.

بهتر است تفسیر اکوکاردیوگرافی توسط متخصص قلب و عروق با تجربه ای همچون دکتر صدف اصفهانی صورت گیرد.

معمولاً قسمت اصلی گزارش اکوکاردیوگرام، ساختارهای قلب را به صورت جزئی توصیف می‌کند و با خلاصه‌ی کوتاهی از یافته‌های متخصص قلب و عروق همراه می باشد.

یک گزارش اکوکاردیوگرام معمولی، بسیار جزئی می باشد و از اصطلاحات فنی برای توصیف ساختار و عملکرد قلب استفاده می شود.

کاملا طبیعی می باشد که اصطلاحات پزشکی که در گزارش اکوکاردیوگرام استفاده می‌شوند را به طور کامل متوجه نشوید، اما پزشکتان می‌تواند اطلاعات بیشتری در مورد معنی این نتایج ارائه دهد.

تفسیر اکو قلب غیر طبیعی

یک سلول یاخته غیر طبیعی در اندازه و یا ساختار قلب امکان دارد شامل موارد زیر باشد:

• لخته شدن خون در یکی از حفره های قلب اغلب به دلیل فیبریلاسیون دهلیزی می باشد.
• یک یا چند دریچه قلبی به درستی باز و بسته نشوند. این امکان وجود دارد که علائمی از بیماری های دریچه قلب باشد، که می تواند به عضله قلب آسیب برساند.
• دیواره قلبی بیش از حد نازک و یا ضخیم و یا حفره های قلب بیش از حد بزرگ. این امکان دارد که نشان دهنده کاهش جریان خون به قلب، و یا یک برآمدگی در دیواره قلب باشد.
• پریکارد افیوژن تجمع مایع در پریکارد در کیسه اطراف قلب است که این حالت فشار اضافی بر روی قلب وارد می کند، که مانع از پمپاژ طبیعی آن می شود.

تفسیر اکو قلب طبیعی

نتیجه طبیعی حاصل از این تست زمانیست که حفره های قلب و دریچه ها طبیعی به نظر رسیده و درست عمل می کنند.

به طور خاص، این بدان معنی است که:

هیچ لخته خونی قابل مشاهده و یا تومور در قلب شما وجود ندارد.

دریچه های قلب شما به درستی باز و بسته می شوند.

نشتی خون، در آن ها وجود ندارد و یا نشانه هایی از عفونت مشاهده نمی گردد.

اندازه گیری مقدار پمپاژی قلبی می تواند نشان دهد که آیا قلب می تواند خون کافی را برای اندام ها تامین نماید چرا در غیر این صورت احتمال نارسایی قلب ی بالا خواهد رفت.

دیواره قلب و حفره ها در اندازه طبیعی می باشند و عضلات دیواره قلب به درستی حرکت می کنند.

پوشش قلب دارای ضخامت نرمالی بوده و حاوی مایعات اضافی نمی باشد.

کسر تخلیه ای بطن چپ درصدی از خون که در طول یک ضربان قلبی از قلب خارج می شود.

کسر تخلیه بطن چپ 60 درصد طبیعی در نظر گرفته می شود.

برون ده قلبی حجمی از خون است که قلب در هر دقیقه پمپاژ می کند.

در حالت استراحت قلب بزرگسالان به طور متوسط (4/8–4/6) لیتر خون در دقیقه پمپ می کند.

شرایط دیگری که می توانند علائم مشابه ایجاد نموده و نیاز به یک اکوکاردیوگرام، در وهله اول تقویت نمایند.

به عنوان مثال، کم خونی می تواند باعث شنیدن صدا های قلبی گردد، و حملات هراس می تواند باعث درد قفسه سینه شود.

نتایج اکو کاردیوگرافی چه چیزی را نشان می دهد؟

اکوکاردیوگرام می تواند در تشخیص انواع مختلفی از مشکلات قلبی مانند موارد زیر به پزشک کمک کند:

• ضعف عضلات قلبی
• مشکلات مربوط به دریچه های قلبی
• نقایص قلبی مادرزادی
• اندازه و توصیف عروق خونی اصلی (آئورت، شریان ریوی، بزرگ سیاهرگ زیرین)
• فشار سیستولیک بطن راست (RVSP)
• بزرگ شدن قلب یا ضخیم شدن دیواره بطن های (محفظه های پایینی)
• تخمین فشار شریان ریوی
• افیوژن پریکارد، هنگامی که مایعی درون دیواره‌ی قلب وجود داشته باشد.
• پلورال افیوژن، هنگامی که مایع در دیواره‌ی یک یا هر دو ریه وجود داشته باشد.
• لخته شدن خون یا توده‌های غیر طبیعی.

اگر ناهنجاری‌های قابل توجهی در اکوکاردیوگرام تشخیص داده شوند، متخصص قلب و عروق در مورد معنای آن و مراحل بعدی با شما صحبت خواهد کرد.

چه زمانی انجام اکوکاردیوگرافی ضروری است؟

• هنگامی که فرد دچار درد قفسه سینه غیرقابل توجیه است.
• هنگامی که فرد دارای صداهایی غیرطبیعی قلبی است.
• وقتیکه فرد دچار یک نقص مادرزادی قلبی می باشید.
• زمانیکه که دچار حمله قلبی شده اید.
• وقتیکه که دچار تب روماتیسمی هستید.

اکوکاردیوگرافی زمانی ضروری است که پزشک نیاز به ارزیابی دقیق ساختار و عملکرد قلب داشته باشد.

در شرایطی مانند درد قفسه سینه بدون علت مشخص، شنیدن صداهای غیرطبیعی قلب، یا وجود مشکلات مادرزادی قلبی، این آزمایش می‌تواند اطلاعات حیاتی درباره وضعیت قلب ارائه دهد.

پس از حمله قلبی، اکو نقش مهمی در بررسی آسیب عضله قلب و میزان توان پمپاژ دارد.

افرادی که سابقه تب روماتیسمی دارند نیز به دلیل احتمال درگیری دریچه‌ها، نیازمند بررسی دقیق‌تر با اکو هستند.

این روش کاملاً غیرتهاجمی است و به پزشک کمک می‌کند تا بهترین تصمیم درمانی را بگیرد.

محدودیت های اکوکاردیوگرافی

• عدم توانایی نمایش سرخرگ‌های کرونری
• عدم تشخیص انسداد رگ‌ها
• ضخامت دیواره قفسه سینه
• وجود آمفیزم
• کیفیت پایین تصویر در برخی بیماران
• نیاز به اکوکاردیوگرافی ترانس‌مری (TEE) در شرایط خاص
• محدودیت در ارزیابی مستقیم جریان خون داخل رگ‌ها
• عدم دقت در بیماران دارای چاقی شدید
• مشکلات در تصویربرداری در بیماران با بیماری‌های ریوی مزمن
• محدودیت در تشخیص ضایعات بسیار کوچک داخل قلب

در حالی که اکوکاردیوگرام اطلاعات زیادی در مورد آناتومی قلب ارائه می دهد، سرخرگ های قلب یا انسداد این رگ ها را نشان نمی دهد.

اگر تصویربرداری از شریان‌های کرونری (رگ‌های قلب) ضروری باشد، معمولاً از کاتتریزاسیون قلبی استفاده می‌شود.

برخی از تفاوت های فیزیکی، مانند ضخامت دیواره قفسه سینه یا آمفیزم، می تواند در ترسیم وضعیت قلب در طول اکوکاردیوگرافی اختلال ایجاد کند.

اگر فردی یکی از این مشکلات را داشته باشد و نیاز به اکو داشته باشد، احتمالاً از سونوگرافی تهاجمی قلب که به اکوکاردیوگرافی ترانس مری (TEE) معروف است استفاده می شود.

ریکاوری پس از اکو قلب

اکثر افراد می‌توانند پس از سونوگرافی‌، فعالیت‌های روزمره‌ی همیشگی خود را از سر بگیرند.

اگر گزارش اکو کاردیو گرافی شما عادی است، معمولاً نیازی به انجام آزمایش‌های دیگری نیست.

اگر گزارش اکو قلب نگران‌کننده باشند، ممکن است نیاز باشد برای آزمایش‌های بیشتر به یک پزشک مجرب در زمینه‌ی بیماری‌های قلبی (متخصص قلب و عروق) مراجعه کنید.

تفاوت اکو و نوار قلب

به کمک  نوار  قلب می توان ضربان قلب غیر معمول سریع یا تاکی کاردی، ضربان قلب کندتر از معمول یا برادی کاردی و بی نظمی های دیگر ریتم قلب یا آریتمی های قلبی را شناسایی کرد.

چنانچه پزشک معالجتان در تفسیر نوار قلب به مورد مشکوکی برخورد کند، جهت بررسی بیشتر، حتما برای شما یک  اکو کاردیوگرافی تجویز می نماید.

با استفاده از اکو کاردیوگرافی می توان نمای دقیقی از دیواره‌های قلبی، دریچه‌ ها و ابتدای سرخرگ های بزرگ را بدست آورد.

بر اساس مشکل و شرایط احتمالی بیمار، بهترین نوع اکوکاردیوگرافی قلب برای وی انتخاب می شود.

نتایج اکوکاردیوگرافی تصاویر متحرکی هستند که ساختار قلب و عملکرد آن را نشان می دهند.

در همین حال، EKG فعالیت الکتریکی قلب را به صورت نمودار نشان می دهد.

ترکیب نتایج هر دو آزمایش به متخصص کمک می کند تا بهترین روش درمانی را برای بیمار انتخاب کند.

خطرات اکو کاردیوگرافی

بر خلاف سایر تکنیک های تصویربرداری مانند اشعه ایکس، اکوکاردیوگرام از اشعه استفاده نمی کند و بنابراین بسیار ایمن در نظر گرفته می شود.

اگر اسکن شامل تزریق ماده حاجب یا سالین دناتوره شده باشد، ممکن است عوارضی مانند واکنش آلرژیک به ماده حاجب ایجاد شود و نباید در دوران بارداری از کنتراست استفاده شود.

هنگام برداشتن الکترودهای EKG از پوست ممکن است ناراحتی جزئی ایجاد شود.

احتمال خیلی کمی وجود دارد که لوله استفاده شده در اکوکاردیوگرام ترانس مری، مری را تحریک کند یا خراشیده کند.

در موارد بسیار نادر، می تواند مری را سوراخ کند و باعث ایجاد یک عارضه بالقوه تهدید کننده زندگی به نام سوراخ شدن مری شود.

شایع ترین عارضه جانبی، گلودرد به دلیل تحریک در پشت گلو است.

ممکن است به دلیل آرام بخش مورد استفاده در این روش، کمی احساس آرامش یا خواب آلودگی کنید.

دارو یا ورزش مورد استفاده برای افزایش ضربان قلب در اکوکاردیوگرام استرس می تواند به طور موقت باعث ضربان قلب نامنظم یا تشدید حمله قلبی شود.

متخصصان پزشکی این روش را زیر نظر خواهند داشت و خطر واکنش های جدی مانند حمله قلبی یا آریتمی را کاهش می دهند.

هزینه اکو کاردیوگرافی

احتمال دارد شرکت بیمه قبل از انجام اکوی تشخیصی نیازمند تاییدیه باشد.

حتمال دارد بیمار مجبور به پرداخت بخشی از هزینه شود، در این خصوص می توانید از شرکت بیمه یا مرکز آزمایش سوال کنید.

در صورتی که خود بیمار هزینه کامل را پرداخت می کند باید برای هزینه خیلی بالا آماده باشد.

این هزینه شامل هزینه های مرکز انجام آزمایش، هزینه های فنی، هزینه های تجهیزات و هزینه متخصص است.

این هزینه ها بسیار متغیر بوده و احتمال دارد پزشک از هزینه دقیق این آزمایش آگاهی نداشته باشد. بیمار می تواند از مرکز انجام آزمایش در مورد هزینه سوال کند.

مراحل انجام اکوکاردیوگرافی از دیدگاه بیمار

مدتی بود که تنگی نفس و احساس خستگی مداوم داشتم و گاهی تپش قلب هم به سراغم می‌آمد.

با توجه به این علائم، تصمیم گرفتم برای بررسی سلامت قلبم یک متخصص را ببینم.

بعد از اینکه در تهران دنبال یک متخصص قلب و عروق بودم، با مطب دکتر صدف اصفهانی آشنا شدم و برای انجام اکوکاردیوگرافی وقت گرفتم.

در روز تست، روی تخت به پهلو دراز کشیدم و پزشک ژل مخصوص را روی سینه‌ام زد.

سپس پروب اکو را به آرامی روی قفسه سینه‌ام حرکت داد و تصاویر قلبم روی مانیتور ظاهر شد.

کل فرآیند حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول کشید و هیچ درد یا ناراحتی نداشتم. دکتر توضیح می‌داد که تصاویر نشان‌دهنده عملکرد قلب و دریچه‌هاست و من هم می‌توانستم حرکات قلبم را به صورت زنده مشاهده کنم.

بعد از اکو، دکتر صدف اصفهانی نتایج را به من توضیح دادند و گفتند که قلبم سالم است و نیازی به درمان فوری نیست.

دوره نقاهت خاصی نداشتم و بلافاصله توانستم به کارهای روزمره‌ام برگردم.

تجربه من نشان داد که اکوکاردیوگرافی با یک پزشک متخصص هم سریع و راحت است و هم اطمینان خاطر بسیار زیادی برای بیمار ایجاد می‌کند.

سوالات متداول

آیا اکوکاردیوگرام می‌تواند حمله‌ی قلبی را تشخیص دهد؟

معمولاً، اما نه همیشه؛ حمله‌ قلبی زمانی اتفاق می‌افتد که قسمتی از عضله‌ی قلب، جریان خون و اکسیژن کافی دریافت نکند، که این حالت باعث آسیب دائمی به عضله‌ی قلب می‌شود.

اگر عضله‌ی قلب آسیب دیده بزرگ باشد، ممکن است در اکوکاردیوگرام نشان داده شود چون این قسمت نمی‌تواند به طور طبیعی منقبض شود.

در صورتی که حمله‌ی قلبی خفیف باشد، ممکن است اکوکاردیوگرام نتواند آن را تشخیص دهد.

تفاوت اکوکاردیوگرافی معمولی با اکوکاردیوگرافی ازوفاژیال چیست؟

برای تصاویر دقیق در اکوکاردیوگرافی ازوفاژیال، پروب از طریق مری عبور داده می‌ شود.

آیا نتایج اکوکاردیوگرافی بلافاصله مشخص می‌ شود؟

معمولا پزشک نتایج اولیه را بلافاصله ارائه می‌ دهد، اما ممکن است تحلیل کامل آزمایش زمان‌بر باشد.

اکوکاردیوگرافی نیاز به بیهوشی دارد؟

فقط در اکوکاردیوگرافی ازوفاژیال ممکن است آرام‌بخش استفاده شود، اما به بیهوشی کامل نیازی نمی باشد.

زنان باردار می‌ توانند اکوکاردیوگرافی انجام دهند؟

بله، بی‌ خطر است و آسیبی به جنین نمی‌ رساند.