تپش قلب در بارداری

تپش قلب در هنگام بارداری

زمانی که قلب به طور طبیعی نتپد و احساس تپش نرمال در قلب خود را نداشته باشید، می‌ گویند که تپش قلب صورت گرفته است.

با وجود تپش قلب فرد ضربان قلب خود را نزدیک به گردن و گلوی خود حس می ‌کند. با داشتن تپش قلب شدید، فرد دارای احساس سرگیجه شده و میزان هوشیاری خود را از دست می ‌دهد و بهتر است که حتماً به پزشک متخصص قلب مراجعه کند.

پزشک از مادر نوار قلب و آزمایش خون گرفته تا علت تپش قلب را پیدا کند. ممکن است که تپش قلب به دلیل وجود مشکل تیروئید، وجود عفونت و کم خونی باشد.

بارداری دورانی است که باعث ایجاد یک سری تغییرات در بانوان می‌ گردد از جمله این تغییرات می‌ توان به بالا رفتن ضربان قلب اشاره نمود.

از آن جا که میزان حجم خون در دوران بارداری افزایش پیدا می کند باعث بالا رفتن ضربان قلب می‌شود و حدود ۲۵ درصد آن را افزایش می ‌دهد.

بالا رفتن ضربان قلب به صورت سریع باعث ایجاد تپش قلب می‌ گردد و قلب خیلی سریع‌ تر شروع به تپیدن می‌ کند.

تپش قلب امری طبیعی است و هیچگونه ضرری برای مادر و جنین ندارد ولی باز هم بهتر است که برای بررسی بیشتر با پزشک خود این موضوع را در میان بگذارید.

حال شما را کمی با افزایش ضربان قلب و تپش قلب در بارداری بیشتر آشنا می کنیم.

علائم تپش قلب در زمان بارداری

در صورت تپش قلب در زمان بارداری ممکن است که علائم زیر در فرد ظاهر شود:

• احساس سرگیجه در مادر باردار
• اضطراب در مادر باردار
• احساس کوبش در قلب و تند تند زدن قلب در مادر
• زیاد عرق کردن مادر

افزایش ضربان قلب در زمان بارداری

در زمان بارداری با رشد کردن جنین میزان جریان خون در رحم مادر بیشتر شده و قلب تحت فشار قرار می‌ گیرد.

میزان خون در این دوران به ۲۵ الی ۵۰ درصد افزایش یافته و نتیجه ی حاصل از آن باعث می‌شود که تعداد ضربان قلب از ۶۰ بار به حدود ۱۰۰ بار افزایش یابد.

حدوداً در هفته سی‌ام بارداری برون دهی قلب و میزان ضربان قلب کمتر شده ولی در هنگام زایمان این برون دهی دوباره افزایش پیدا می ‌کند و بعد از زایمان کم کم شروع به کاهش می کند تا اینکه حدوداً ۶ هفته بعد از زایمان حالت نرمال خود را به دست می آورد.

در هنگام بارداری با افزایش ۵۰ درصدی حجم خون میزان پلاسمای خون از میزان گلبول های قرمز که منتقل کننده اکسیژن هستند بیشتر می‌شود و آزمایش خون معمولاً کم خونی را برای مادر نشان می‌ دهد که امر طبیعی است.

با بزرگ شدن اندازه رحم، جریان پیدا کردن خون از اندام‌ های تحتانی به سمت قلب کاهش یافته و از این رو موجب متورم شدن پاها و بدن می ‌گردد.

چگونگی بروز تپش قلب در زمان بارداری

داشتن تپش قلب در هنگام بارداری بسیار طبیعی است البته این برای زمانی است که بررسی‌ های بیشتر نشان دهنده علت و عامل دیگری نباشد.

در طول بارداری ممکن است که مادر موارد زیر را تجربه کند:

• ممکن است که ضربان قلب تند را حس کند که به آن تاکی کاردی سینوسی می ‌گویند.
• ممکن است که ضربان ‌های زودرسی را احساس کند که به دلیل دهلیزها رخ می دهد‌.
• وجود آریتمی‌ به دلیل وجود کانون های نهفته

پزشک متخصص در دو مورد اولی سعی می‌ کند که با دادن توصیه هایی به مادر تپش قلب را کنترل کند زیرا این دو در فرایند بارداری مادر اختلالی ایجاد نمی ‌کنند.

مادر با استراحت کردن و زیاد کردن میزان تحمل خود، باعث می شود که این دوران را به خوبی طی کند.

ولی در مورد سوم شرایط خطرناک است و بهتر است که حتماً تحت پیگیری پزشک قرار گیرد.

انواع تپش قلب در بارداری

تپش قلب در بارداری به علت تغییرات هورمونی، افزایش حجم خون و افزایش فشار کاری قلب ایجاد می شود.

بیشتر موارد بی خطر هستند، اما شناخت انواع مختلف تپش کمک می کند موارد طبیعی از تپش های نیازمند بررسی دقیق تر تشخیص داده شوند.

تپش سینوسی

این نوع شایع ترین حالت در بارداری است و معمولا به دلیل افزایش طبیعی ضربان قلب، کم آبی، فشارهای روحی یا فعالیت بدنی بیشتر ایجاد می شود.

این نوع تپش اغلب بدون خطر است و با اصلاح سبک زندگی کاهش می یابد.

تپش فوق بطنی

ریتم سریع و ناگهانی که از بالای بطن ها شروع می شود و باعث حس کوبش شدید در قفسه سینه می گردد.

تپش فوق بطنی ممکن است با سرگیجه، اضطراب یا تنگی نفس همراه شود و در صورت تکرار نیاز به بررسی قلبی دارد.

تپش دهلیزی

این تپش مربوط به تحریک یا اختلال در هدایت الکتریکی دهلیز ها است و معمولا با لرزش محسوس در قفسه سینه، احساس پرپر زدن و گاهی بی قراری همراه می شود.

برخی عوامل مانند کم خونی، کمبود خواب یا مصرف کافئین می توانند آن را تشدید کنند.

تپش بطنی

تپش بطنی در میان انواع تپش قلب کم تر شایع اما مهم است زیرا از بخش های پایینی قلب (بطن ها) منشأ می گیرد.

این نوع تپش می تواند با سرگیجه، ضعف یا احساس قطع و وصل ضربان همراه باشد.

در صورت تکرار یا شدت گرفتن، بررسی تخصصی و ارزیابی ریتم قلب کاملا ضروری است.

علت تپش قلب در زمان بارداری

تپش قلب در دوران بارداری عارضه‌ ای شایع است که ممکن است بیشتر مادران آن را تجربه کنند در زمان بارداری تغییرات فیزیولوژیکی در قلب مادر ایجاد می‌شود که نتیجه ی آن به وجود آمدن تپش یا درد قلب برای مادر است‌.

گاهی اوقات به دلیل مشکلات مادرزادی و داشتن جراحی‌ هایی در زمان کودکی ممکن است که تپش قلب رخ دهد و باعث آریتمی برای مادر می‌شود.

برخی از علت های تپش قلب در زمان بارداری شامل:

• کم خونی: داشتن کم خونی از رایج ترین دلایل ایجاد کم خونی است. با وجود کم خونی اکسیژن رسانی به اندام های بدن دچار اختلال می‌شود لذا عملکرد قلب دچار مشکل می‌شود.
• افزایش حجم خون: در زمان بارداری حجم خون مادر برای تامین نیازهای جنین بسیار افزایش پیدا می‌کند. لذا قلب مادر برای پمپاژ خون باید که بیشتر کار کند که می تواند تپش قلب را به دنبال داشته باشد.
• استرس و اضطراب: داشتن استرس و اضطراب در بارداری موضوعی طبیعی است، با بالا رفتن استرس تپش قلب مادر نیز افزایش پیدا می کند.
• کم آبی: به دنبال دفع بیشتر حجم مایعات توسط اندام ها کم آبیبوجود می‌آید.
  لذا بدن برای انجام فعالیت های خود آب کافی ندارد همچنین کم آبی الکترولیت بدن را نیر کاهش می‌دهد، در نتیجه مادر دچار تپش قلب می‌شود.
• تغییرات هورمونی: مادران در زمان بارداری دچار تغییرات هورمونی زیای می‌شوند که در نتیجه ی ان تغییرات می‌توانند دچار تپش قلب بشوند.
• بالا رفتن حجم پلاسمای خون: در دوران بارداری میزان حجم پلاسمایی خون مادر حدود ۴۰ درصد بالا می‌ رود و گشادی رگ‌ ها را به همراه دارد.
  بالا رفتن حجم خون و ایجاد بازی در عروق، در زمان بارداری بسیار طبیعی است و موجب زیاد شدن برون دهی قلب شده تا جنین بتواند بهتر رشد کند.
• وجود اختلال الکتریکی در دهلیز ها: در صورت بالا رفتن حجم پلاسمای خون، فشار وارد شده به دهلیزها و جدار آنها زیاد شده و موجب ایجاد فشار و کشیدگی در سلول‌ های بخش دهلیزی قلب می گردد.
  نتیجه ی این فشار ها باعث تحریک در کانال های موجود در جدار دهلیز ها شده که به آنها اختلال الکتریکی جدار دهلیز می گویند و نتیجه ی آن بالا رفتن ضربان قلب و ایجاد آریتمی در قسمت دهلیز ها می باشد.
• زیاد شدن میزان هورمون اپی نفرین و آدرنالین: از جمله تغییرات موجود در بدن زنان باردار زیاد شدن میزان هورمون اپی نفرین و آدرنالین است که حدود ۳۰ درصد بیشتر از زمان های غیر بارداری است.
  بالا رفتن این هورمون ‌ها باعث افزایش تپش قلب شده و نتیجه آن به وجود آمدن آریتمی های قلبی است.
• داشتن کانون های آریتمی نهفته: داشتن کانون‌ های آریتمی نهفته از دیگر علت‌ های وجود تپش قلب در زنان باردار است البته بعضی از بانوان از زمان کودکی این کانون ‌های آریتمی را در قلب خود دارند.
  در زمان بارداری به خاطر تغییرات فیزیولوژیکی این کانون‌ های آریتمی ظاهر شده و باعث ایجاد اختلال در عملکرد قلب می‌شود و نتیجه آن بالا رفتن ضربان قلب است.

علت تپش قلب بعد از خوردن غذا در بارداری

تپش قلب بعد از خوردن غذا در بارداری اغلب به دلیل افرایش فشار خون به سمت دستگاه گوارش و همچنین تغییرات هورمونی ناشی از بارداری است.

حجم خون بیشتر و فشار روی قلب در کنار مصرف غذاهای پرچرب و پرنمک و نوشیدنی های کافئین دار، باعث افزایش موقت ضربان قلب می‌شود.

تغییرات فشار معده و رفلاکس نیز ممکن است باعث تحریک عصب و افزایش ضربان قلب شود اما در نظر داشته باشید که در اکثر اوقات این تپش بی خطر است و با رعایت سبک زندگی سالم، کاهش می‌یابد.

تشخیص تپش قلب در بارداری

تشخیص دادن تپش قلب در بارداری معمولا امری دشوار است زیرا عوامل متعددی ممکن است منجر به تپش قلب در بارداری شوند، همچنین علائم تپش قلب در اکثر زنان رخ می‌دهد در صورتی که امکان دارد فرد به تپش قلب مبتلا نباشد.

برای تشخیص پزشک ابتدا در مورد سوابق بیماری فرد از او سوال می‌پرسد و فرد در مورد هرگونه سابقه‌ی بیماری قلبی، تپش قلب و سابقه ی خانوادگی با پزشک صحبت می‌کند.

در قدم بعدی پزشک فرد را معاینه کرده و با یکسری آزمایش ها علت ناهنجاری های قلب را مشخص می‌کند.

آزمایش هایی که برای تشخیص تپش قلب در بارداری تجویز می‌شود، شامل آزمایش خون، الکتروکاردیوگرام و تست مانیتور هولتر می‌باشد.

درمان تپش قلب در بارداری

بارداری زمانی حساس در زندگی بانوان بوده که در صورت مشاهده هرگونه مشکل لازم است که با پزشک مشورت کنید.

بعد از تشخیص مشکل توسط پزشک، ممکن است هر کدام از داروهای زیر را تجویز کند.

داروهای مجاز تپش قلب در بارداری

در اکثر موارد، تپش قلب در بارداری نیاز به دارو ندارد و تغییر سبک زندگی کافی است.

در صورت نیاز به درمان دارویی، پزشک ممکن است از داروهای قلبی ایمن برای مادر استفاده کند که برای جنین خطری ایجاد نکنند.

داروهای ضدآریتمی خاص و بتابلوکرهای منتخب تحت نظر متخصص قلب و زنان ممکن است تجویز شوند.

استفاده خودسرانه از داروها خطرناک است و ممکن است باعث کاهش جریان خون یا اختلال رشد جنین شود، بنابراین همیشه مشاوره پزشکی ضروری است.

داروی آدنوزین

در دوران بارداری نباید از داروهای شیمیایی استفاده کرد، آدنوزین یکی از داروهای مناسب زمان بارداری است که به سرعت از خون پاک شده و به جنین آسیبی نمی‌زند.

داروی وراپامیل

این دارو مدت زمان بیشتری در خون خواهد ماند به همین دلیل فقط در شرایط اورژانسی که از داروی آدنوزین استفاده نمی‌شود از این دارو استفاده خواهد شد.

داروی بتا بلاکر

این دارو نیز در شرایط اضطراری که باقی داروها اثر گذار نبوده و نیاز است که تپش قلب هرچه سریع‌تر درمان شود مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای تپش قلب در بارداری چی بخوریم؟

رژیم غذایی سالم نقش مهمی در کاهش تپش قلب دارد.

مصرف مواد غذایی حاوی پتاسیم و منیزیم مانند موز، اسفناج و بادام می‌تواند ضربان قلب را متعادل کند.

نوشیدن آب کافی، کاهش مصرف کافئین، غذاهای پرچرب و پرنمک و خوردن وعده‌های سبک و متعدد کمک می‌کند فشار روی قلب کم شود.

میوه‌ها، سبزیجات تازه و غلات کامل به حفظ انرژی و کاهش استرس قلبی کمک می‌کنند.

تغذیه مناسب همراه با استراحت کافی به کنترل تپش قلب در بارداری کمک می‌کند.

تپش قلب در بارداری چه زمانی خطرناک است؟

اگر فرد باردار به طور مداوم دچار تپش قلب شود و این تپش قلب به صورت طولانی ادامه پیدا کند، باید حتما به پزشک مراجعه کند.

اگر فرد باردار هرکدام از علائم زیر را داشته باشد باید سریا به پزشک مراجعه کند.

• سرفه خونی
• نبض نامنظم
• سخت نفس کشیدن
• درد قفسه سینه
• ضربان قلب تند
• وجود ورم شدید در اندام ها
• سرگیجه
• غش
• خستگی غیر عادی

نکاتی که جهت کم شدن تپش قلب در هنگام بارداری باید رعایت نمود

ممکن است که مادر باردار در هنگام کار کردن و یا در هنگام استراحت کردن دچار تپش قلب شود و نسبت به این موضوع نگرانی و استرس پیدا کند.

می‌ توان با انجام دادن اقدامات و موارد زیر باعث کنترل کردن تپش قلب شد و دوران بارداری را راحت تر سپری کرد:

با داشتن استراحت کافی مادر می ‌تواند میزان تپش قلب خود را کمتر کند.

برای انجام دادن این کار بهتر است که روی تخت خود خوابیده و برای مدت کوتاهی چرت زده و استراحت کنید و با انجام این کار احساس بهتری را پیدا خواهید کرد.

ممکن است که به دلیل کم آبی بدن در هنگام بارداری فرد دچار تپش قلب شود پس بهتر است که مایعات و آب بیشتر نوشیده و از کم آبی بدن جلوگیری کنید.

دوران بارداری همراه با تغییرات خلقی در مادر است و باعث ایجاد استرس برای مادر می‌شود و استرس برای مادر تپش قلب را به همراه دارد.

بنابراین برای کنترل استرس می‌ توان به مشاور مراجعه کرد و استرس خود را کنترل نمود و مانع از ایجاد تپش قلب شد.

استفاده کردن از نوشیدنی‌ های کافئین دار چون قهوه و چای باعث افزایش ضربان قلب شده و بهتر است که استفاده از آنها را کمتر کنید و مصرف آنها را به حداقل برسانید.

گاهی اوقات بالا رفتن ضربان قلب به دلیل استفاده از یک سری محرک ها است، بنابراین بهتر است که پیش از مصرف کردن دارو در رابطه با استفاده از آنها با پزشک خود مشورت کنید.

گاهی اوقات می ‌توان تپش قلب خود را با استفاده از دوش آب سرد کاهش داد زیرا استفاده از دوش آب سرد باعث کم شدن ضربان قلب شده و موجب می‌ گردد که شرایط عادی شده و احساس بهتری پیدا کنید.

استفاده از ورزش‌ هایی چون یوگا و شنا که باعث کنترل تپش قلب می‌شوند.

داشتن وزن متناسب باعث می‌شود که بتوانید ضربان قلب خود را بهتر کنترل کنید.

میزان تپش قلب در بارداری

میزان تپش قلب در دوران های مختلف بارداری متفاوت است.

در ادامه به توضیح میزان تپش قلب در این دوره ها می‌پردازیم.

سه ماهه اول

در سه ماه اول بارداری تغییرات هورمونی به صورت شدید رخ می‌دهد در نتیجه افزایش مقدار استروژن و پروژسترون ممکن است باعث تپش قلب بشود لذا در سه ماه اول بارداری میزان تپش قلب باید 15 الی 20 ضربه در هر دقیقه باشد.

البته این میزان در حالت استراحت است و بهتر است اگر ضربان قلب شما از این حالت بیشتر است به پزشک مراجعه کنید.

سه ماهه دوم

در سه ماه دوم بارداری جنین رشد کرده و به مواد غذایی بیشتری احتیاج دارد همچنین عضلات بدن کمی دچار انقباض شده و نیاز به دریافت خون افزایش می‌یابد.

لذا ضربان قلب در سه ماهه دوم سی تا پنجاه درصد بیشتر می‌شود.

پیشگیری از تپش قلب

راهکار هایی که در ادامه گفته می‌شوند به پیشگیری از تپش قلب کمک می‌کنند.

• خوردن آب به اندازه کافی
• کم کردن مصرف کافئین
• پرهیز از دخانیات و مواد مخدر
• ورزش کردن به صورت منظم
• یوگا و مدیتیشن
• مصرف کردن میان وعده برای پیشگیری از افت قند خون

داشتن رژیم غذایی خوب و تلاش برای نگهداشتن وزن در بازه‌ی نرمال از دیابت، فشار خون بالا و کلسترول بالا جلوگیری می‌کند و در نتیجه احتمال ابتلا به تپش قلب را هم کم می‌کند.

آیا تپش قلب در بارداری برای جنین مضر است؟

خیر غالبا داشتن تپش قلب در زمان بارداری برای جنین مضر نیست.

معمولا زمانی تپش قلب افزایش پیدا می‌کند که خونرسانی و تغذیه‌ی جنین خوب انجام شود.