قرص پروپرانول چیست؟ و موارد مصرف آن

قرص پروپرانول (پروپرانولول یا پرانول)

داروی پروپرانولول نوعی داروی مسدود کننده بتا بوده که جهت درمان کردن فشار خون های بالا، داشتن ضربان نامنظم در قلب، لرزش و رعشه مورد استفاده قرار می گیرد.

این دارو را بعد از حملات قلبی برای بهتر کردن شانس زندگی فرد تجویز می‌ کنند.

داروی پروپرانولول را جهت درمان سردرد های میگرنی و درد های موجود در قفسه سینه و یا آنژین قلبی هم مورد استفاده قرار می دهند.

کم کردن میزان فشار خون از بروز سکته مغزی و قلبی پیشگیری کرده و مشکلات کلیوی را درمان می کند.

نام برند های پروپرانول و فرم های موجود این دارو

این دارو را می توان با نام های تجاری مختلفی تهیه کرد، تعدادی از این نام ها به قرار زیر هستند:

پروپراتد، پرانول، همانوکس، دوسیتون

داروی پروپرانولول در فرم های مختلفی نیز قابل ارائه است از جمله:

قرص، شربت و آمپول

کاربرد قرص پروپرانول

قرص پروپرانول را برای درمان موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرد:

• درمان کردن فشار خون بالا
• وجود ضربان قلبی نامنظم
• بالا بردن شانس زندگی در بیماران دارای حمله قلبی
• جلوگیری کردن از سردرد های میگرنی ( برای درمان استفاده نمی شود)
• ‌جلوگیری کردن از درد موجود در قفسه سینه ( برای درمان استفاده نمی شود)
• درمان رعشه و لرزش

انواع قرص پروپرانول

این قرص در دوز های ۱۰ میلی گرم، ۲۰ میلی گرم، ۴۰ میلی گرم، ۶۰ میلی گرم و۸۰ میلی گرم موجود است و کپسول آهسته رهش آن دارای دوز ۱۶۰ میلی گرم بوده و در داروخانه ها موجود هستند.

مشخصات هر کدام از قرص ها به قرار زیر است:

پروپرانولول ۱۰ که جهت درمان کردن آریتمی قلب، جلوگیری از سردرد های میگرنی و مشکلاتی که در زمینه اضطراب وجود دارد مورد استفاده قرار می گیرد.

پروپرانولول ۲۰ که برای کنترل کردن فشار خون، جلوگیری از سردرد های میگرنی، بهتر کردن درد قفسه سینه، و رفع بیماری آریتمی قلب مورد استفاده قرار می گیرد.

پروپرانولول ۴۰ که در درمان تیروئید های پرکار، وجود آریتمی، داشتن فشار خون بالا، وجود اضطراب و بیماری قلبی مورد استفاده قرار می گیرد.

زمان مصرف قرص پروپرانولول

زمان مصرف قرص و مقدار آن را پزشک با توجه به بیماری و وضعیت بیمار مشخص می کند.

استفاده از اولین دوز این دارو ممکن است موجب سرگیجه در بیمار شود، از این رو بهتر است آن را پیش از خواب مورد استفاده قرار دهید و چنان چه دچار سرگیجه نشدید می توانید آن را صبح استفاده کنید.

از عوارض اصلی این دارو ایجاد سرگیجه و بروز خستگی، به وجود آوردن مشکلاتی در خواب بیمار و سرد شدن دست و پاها است.

این دارو را باید به صورت منظم استفاده کرد و اگر یک دوز آن فراموش شد، باید به محض به یاد آوردن آن را مصرف کرد.

چنانچه زمان یادآوری نزدیک به زمان دوز بعدی دارو است، فقط دوز جدید را مصرف نمایید و دو دوز را همزمان مصرف نکنید.

برای قطع کردن این دارو بهتر است دوز آن کم کم طی مدت زمانی ۲ الی ۴ هفتگی کاهش یابد و قطع گردد تا بدن با توجه به سطح تغییر این دارو در سیستم ایمنی هماهنگ گردد.

با توقف آن نیز مدت زمانی ۱ الی ۲ روزه زمان می برد تا کاملا از بدن خارج شود.

قطع ناگهانی این دارو موجب بر هم خوردن ریتم قلب و فشار خون فرد شده و درد در قفسه سینه تشدید می گردد و امکان حملات قلبی هم وجود دارد.

چگونگی مصرف قرص پروپرانولول ۱۰

برای مصرف کردن قرص پروپرانول باید به موارد زیر توجه کنید:

باید دارو را طبق نظر پزشک‌ که معمولا برای ۲ تا ۴ بار در روز تجویز می‌ گردد و به صورت خوراکی بعد از وعده غذایی مورد استفاده قرار دهید.

چنانچه دکتر تعداد ۴ عدد قرص را به صورت روزانه تجویز کرد یک عدد آن را پیش از خواب مصرف کنید.

در صورت تجویز شربت این دارو، از پیمانه مخصوص دارو جهت مصرف، استفاده کنید زیرا استفاده از قاشق های خانگی دوز دقیق دارو را مشخص نمی کند.

با توجه به سن بیمار، وضعیتی جسمانی که دارد و میزان پاسخگویی بدن وی دوز دارو تجویز می‌ گردد.

درست است که این دارو برای درد های میگرنی و درد در قفسه سینه تجویز می‌ گردد ولی نباید در زمان بروز درد آن را استفاده کنید، مصرف آن باید حتما زیر نظر پزشک‌ و طبق تجویز او باشد.

در صورت مصرف داروی کلستیرامین جهت کم کردن کلسترول، داروی پروپرانول را باید حدود ۱ ساعت قبل از آن دارو و یا ۴ ساعت بعد از آن مورد استفاده قرار داد.

در صورت تجویز این دارو برای فشار خون بالا، حدود ۱ الی ۲ هفته زمان برای اثرگذاری آن لازم است.

اگر اوضاع بیماری شما با مصرف دارو وخامت پیدا کرد حتما پزشک خود را در جریان بگذارید.

نکات مهم قبل از مصرف قرص پروپرانولول

هنگام مصرف ایندرال موارد زیر را در نظر داشته باشید:

از آنجا که این دارو ممکن است موجب خواب آلودگی شود تا زمانی که از تاثیرات آن آگاه نشده اید از رانندگی کردن دوری کنید و یا فعالیتی که نیاز به هوشیاری کامل دارد را انجام ندهید.

داروی پروپرانولول ممکن است باعث افت قند خون شود، پس چنانچه دیابت دارید باید آن را با احتیاط مصرف کنید مخصوصا در مواردی که انسولین مصرف می‌ شود.

این قرص در کودکان و بزرگسالانی که دیابت ندارند هم ممکن است موجب افت قند خون شود، مخصوصا بعد از انجام ورزش های طولانی مدت و در صورت مبتلا بودن به بیماری های کلیوی این عارضه بیشتر دیده می‌شود.

مصرف پروپرانولول می تواند کنترل قند خون را دشوارتر کند.

قند خون خود را به طور منظم اندازه بگیرید و نتایج را با پزشک متخصصی همچون دکتر صدف اصفهانی در میان بگذارید.

اگر علائم قند خون بالا مانند تشنگی بیش از حد و ادرار را دارید، فوراً به پزشک خود اطلاع دهید، زیرا ممکن است لازم باشد داروهای دیابت خود را تنظیم کنید، ورزش های خاصی انجام دهید یا رژیم غذایی داشته باشید.

مصرف پروپرانولول قبل از انجام کار دندانپزشکی توصیه نمی شود.

قرص پروپرانولول ممکن است باعث گیجی، بیهوشی و تاری دید شود.

الکل و ماری جوانا این شرایط را تشدید می کنند.

از رانندگی یا انجام فعالیت هایی که نیاز به هوشیاری دارند تا زمانی که کاملا هوشیار نیستید خودداری کنید.

برای کاهش خطر سرگیجه و بی ثباتی به آرامی بلند شوید.

شربت پروپرانولول ممکن است حاوی الکل باشد. اگر سوء مصرف الکل دارید یا قبلاً مصرف کرده اید یا اگر بیماری کبدی دارید احتیاط کنید.

قبل از استفاده از این محصول از پزشک یا داروساز خود مشورت بگیرید.

قبل از انجام هر گونه جراحی با پزشک یا دندانپزشک خود در مورد استفاده از این دارو صحبت کنید.

عوارض قرص پروپرانول

مصرف این دارو در یکسری از افراد با خواب آلودگی همراه است. امکان بروز عوارض زیر هم در فرد مصرف کننده وجود دارد:

عوارض جانبی شایع

• ممکن است ضربان قلب کند شود.
• امکان اسهال شدن وجود دارد.
• باعث خشکی چشم می‌شود.
• امکان ریزش مو وجود دارد.
• باعث ایجاد ضعف و خستگی می‌شود.
• فرد را با حالت تهوع مواجه می کند.

در صورت خفیف بودن این عوارض با گذشت چند روز و یا چند هفته، آنها برطرف می‌ گردند اما اگر با گذشت زمان برطرف نشدند و شدت آنها افزایش پیدا کرد حتما با پزشک خود درمورد آن صحبت کنید.

عوارض جانبی جدی

• ممکن است باعث واکنش آلرژیک شود مثل متورم شدن صورت و لب و زبان و یا وجود کهیر و بثورات پوستی
• ایجاد مشکلات تنفسی
• تغییر دادن قند خون
• ایجاد اختلالاتی در خواب
• سردی در دست ها و پا ها
• متورم شدن پا ها
• وجود گرفتگی و ضعف در عضلات
• ایجاد خشکی در پوست
• بالا رفتن ناگهانی وزن
• توهم داشتن
• داشتن ضربان قلبی آهسته
• استفراغ کردن

تداخلات دارویی پروپرانول

داروهای زیر با داروی پروپرانولول تداخل دارند و باعث ایجاد تغییر در عملکرد آن می شوند:

• داروی کلرپرومازین
• دارو های مربوط به کاهش فشار خون مثل هیدرالازین و …
• داروی اپی‌نفرین
• داروهای قلب چون دیگوکسین و پروپافنون
• ‌داروی هالوپریدول
• داروی مسدود کننده های آلفا
• داروی هورمونی تیروئید چون لووتیروکسین‌
• داروی تئوفیلین
• دارو های ضد افسردگی چون فلوکستین و …
• داروی کلرپرومازین

داروهای درمان کننده آریتمی

استفاده از قرص پروپرانولول به همراه سایر داروهایی که برای درمان آریتمی قلبی استفاده می شود می تواند منجر به عوارض جانبی خطرناکی مانند بلوک قلبی، فشار خون پایین و غیره شود که برخی از این داروها عبارتند از دیگوکسین، کینیدین، آمیودارون و برتیلیوم.

ترکیبات داروهای مسدود کننده آلفا

گروهی از داروهای تنظیم کننده فشار خون بالا و هیپرپلازی خوش خیم پروستات که مصرف آنها با پروپرانولول می تواند منجر به افت شدید فشار خون و غش در بیمار شود.

این ترکیبات دارویی عبارتند از ترازوسین، دوکسازوسین و پرازوسین.

سایر مسدود کننده های بتا

مصرف سایر داروهای مسدودکننده بتا مانند بیسوپرولول، نبیولول، آسبوتولول و غیره همراه با پروپرانولول می تواند منجر به علائم تداخل دارویی شود.

رقیق کننده های خون

مصرف داروهای رقیق کننده خون مانند وارفارین به همراه پروپرانولول می تواند خونریزی فرد را از زخم های مختلف افزایش دهد.

مهارکننده های آنزیم مبدل آنژیوتانسین

این داروها که شامل لیزینوپریل و انالاپریل هستند برای درمان فشار خون بالا استفاده می شوند.

با این حال، مصرف آنها همراه با پروپرانولول می تواند فشار خون را به زیر سطح طبیعی کاهش دهد که منجر به عوارض جانبی زیادی خواهد شد.

مسدود کننده های کانال کلسیم

مسدود کننده های کانال کلسیم، ورود و خروج کلسیم به سلول ها را مسدود می کنند و در نتیجه فشار خون را تنظیم می کنند.

مصرف این داروها همراه با پروپرانولول باعث افت شدید ضربان قلب، نارسایی قلبی و بلوک قلبی می شود که بسیار خطرناک است.

داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی

داروهایی مانند دیکلوفناک، ایبوپروفن، اتودولاک، ملوکسیکام، پیروکسیکام و ناپروکسن داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی هستند که برای کاهش التهاب، درد و تب استفاده می شوند.

مصرف این داروها همراه با پروپرانولول می تواند اثرات این دارو را در کاهش فشار خون ضعیف کند.

داروهایی برای درمان زخم معده

داروهایی برای درمان زخم معده برای کاهش سوزش سر دل و سوء هاضمه استفاده می شود.

مصرف این داروها مانند آنتی اسیدها و هیدروکسید آلومینیوم با پروپرانولول می تواند اثرات مفید این دارو را کاهش دهد.

سوالات متداول

پروپرانول به درمان اختلال اضطراب کمک می کند؟

بله، پروپرانولول می تواند علائم اضطراب مانند ضربان قلب سریع، تعریق و لرزش را کاهش دهد.

چقدر بعد از مصرف پروپرانول در بدن باقی می ماند؟

حدود 1 یا 2 روز پس از آخرین دوز به طور کامل از بدن دفع می شود. اثرات درمانی این دارو ممکن است تنها بین 8 تا 12 ساعت باقی بماند. نیمه عمر پروپرانولول حدود 3 تا 6 ساعت است.

آیا پروپرانول روی حافظه تاثیر می گذارد؟