یکی از آزمایشات مهمی که برای ارزیابی و سلامت قلب مورد استفاده قرار می گیرد، تست ورزش است.
تست ورزش گاهی اوقات به عنوان آزمایش استرس ورزشی یا الکتروکاردیوگرام ورزشی نیز شناخته میشود.
عموم متخصصان فعال در حوزه قلب همچون دکتر صدف اصفهانی برای ارزیابی پاسخ قلب به استرس یا ورزش این تست تخصصی را انجام می دهند.
طی این آزمایش تغییراتی که در نوار قلب ایجاد میشود به طور دقیق ثبت شده و توسط متخصصان مورد ارزیابی قرار می گیرد.
برای انجام تست ورزش با توجه به شرایط جسمانی بیماران از لوازمی مانند تردمیل و یا دوچرخه ثابت استفاده میشود.
در طی انجام تست ورزش شیب و سرعت تردمیل تغییر می کند و با افزایش آن می توان عملکرد قلب را حین تمرینات سخت تر ارزیابی نمود.
اگر بیماران قادر به استفاده از تردمیل نباشند استفاده از دوچرخه ثابت به آنها توصیه میشود و حین انجام فعالیت از افراد خواسته میشود که سرعت رکاب زدن خود را افزایش دهند.
با افزایش فعالیت بدنی پزشکان می توانند با رسیدن به ضربان قلب هدف متوجه شوند که آیا بیماران از نظر قلبی دچار آسیب ها و مشکلاتی هستند یا خیر.
اگر حین انجام تست ورزش بیمار دچار خستگی، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا سایر علائم شود نیاز به بررسی بیشتر دارند.
کاربرد تست ورزش
احتمالاً شما هم در مورد تست ورزش و ارزیابی عملکرد قلب با این فرایند تخصصی مطالبی را مطالعه کرده اید.
اگر به طور دقیق نمی دانید که تست ورزش چه کاربردی دارد ادامه مطلب را دقیق تر مطالعه کنید.
تست ورزش معمولا برای کسانی کاربرد دارد که دچار ریتم نامنظم قلب یا آریتمی هستند.
زمانی که بدون علت خاصی درد در قفسه سینه شکل می گیرد و فرد دچار تنگی نفس، سرگیجه یا سبکی سر میشود برای تشخیص علت این آسیب ها احتیاج به تست ورزش می باشد.
اگر بیماران علائم خاصی مرتبط با بیماری شریان کرونری داشته باشند احتمالاً از طرف پزشک به آنها توصیه میشود که تست ورزش را نیز انجام دهند.
در موارد دیگر پزشکان برای ارزیابی و پایش سایر فرایندهای درمانی از تست ورزش استفاده می کنند.
بعد از اقدامات درمانی مانند آنژیوپلاستی و یا قرار دادن استنت در عروق نیاز است که عملکرد قلب مجدد بررسی شود، در این مورد استفاده از تست ورزش کاربرد دارد.
به طور کلی اگر هنگام ورزش کردن متوجه میشوید که ریتم قلب به طور نامنظم تغییر می کند یا ریسک بیماری های قلبی برای افراد وجود دارد نیاز است که این افراد تحت نظر متخصصان تست ورزش را انجام دهند.
گاهی اوقات افراد دچار علائم و عوارضی میشوند که از نظر متخصصان مرتبط با گرفتگی عروق کرونر است.
اگر چه تست ورزش به تنهایی نمی تواند در تشخیص دقیق این عارضه به پزشک کمک کند اما به عنوان راه حل موثر می توان با اندازه گیری جریان خون به آسیب های احتمالی پی برد.
زمانی که بیماران مشکوک به آسیب های عروقی تست ورزش را انجام می دهند تغییراتی در نوار قلب اتفاق می افتد یا حین ورزش دچار درد قفسه سینه میشوند.
این مسئله اغلب باعث میشود تا پزشک به بیماری عروق کرونر مشکوک شود و در صورت نیاز سایر روش های تشخیصی به صورت مکمل با تست ورزش صورت می پذیرد.
مراحل تست ورزش به چه صورت است؟
با توجه به شرایط جسمانی موجود اگر پزشک از شما می خواهد که تست ورزش انجام دهید نباید به هیچ عنوان در مورد فرایند انجام آن نگران باشید.
آماده سازی بیمار
بعد از مشخص شدن زمان دقیق برای انجام این تست در زمان مناسب در بیمارستان یا مطب حضور پیدا کنید.
برای انجام تست ورزش نیازی به مراقبت قبل نخواهید داشت و می توانید فقط با رعایت چند دستورالعمل ساده برای این تست آماده شوید.
از بیماران خواسته میشود که هنگام انجام تست ورزش جواهرات یا هر نوع اشیای دیگری که می تواند در آزمایش تداخل ایجاد کند را از خود جدا کنند.
توصیه میشود که برای داشتن تستی دقیق تر از لباس یا پیراهن های جلو باز استفاده کنید.
بهتر است در این مورد نگرانی نداشته باشید و تکنیسین حاضر در مطب با استفاده از ملحفه یا روپوش بخش های خاص بدن را پوشانده و فقط به نقاط ضروری دسترسی خواهند داشت.
اگر آقایان دارای مو در قفسه سینه هستند بهتر است که برای چسبیدن صحیح الکترودها پیش از مراجعه به مراکز درمانی برای زدودن موی زائد اقدام نمایند.
چسباندن الکترودها
پس از فراهم شدن شرایط، تکنسین الکترودها را بر روی سینه و شکم بیمار می چسبانند.
سپس با اتصال سیم های مخصوص به الکترودها شرایط برای ضبط فعالیت قلب فراهم میشود.
در ادامه یک دستگاه فشارسنج به بازوی بیمار متصل میشود تا هنگام فعالیت وضعیت فشار خون آنها نیز ارزیابی شود.
شروع فعالیت ورزشی
بعد از فراهم کردن شرایط اولیه از بیماران خواسته میشود که بر روی تردمیل یا دوچرخه ثابت قرار گرفته و به راه رفتن یا رکاب زدن ادامه دهند.
فعالیت ورزشی تا زمانی ادامه پیدا می کند که پزشک بتواند تمامی جوانب را سنجیده و اطلاعات لازمه را جمع آوری نمایند.
پایان تست و تحلیل نتایج
پس از جداکردن الکترودها و تجهیزات، نتایج فشار خون و فعالیت قلب ثبت شده به پزشک داده می شود.
پزشک نتایج را بررسی می کند و توصیه ها و برنامه درمانی را در صورت نیاز ارائه خواهد داد.
تست ورزش برای چه کسانی مناسب نیست؟
تست ورزش به عنوان یکی از روش های تشخیصی مهم و کاربردی برای ارزیابی سلامت و عملکرد قلب مورد استفاده قرار می گیرد.
همه افراد کاندیدای مناسب برای تست ورزش نیستند و ممکن است بدون توجه به وضعیت جسمانی افراد انجام این تست سلامت آنها را به خطر بیندازد.
تست ورزش برای بیمارانی که اخیراً دچار حمله قلبی شده اند توصیه نمیشود، همچنین کسانی که تجربه آریتمی غیر قابل کنترل را داشته اند نیز نباید با انجام تست ورزش سلامت خود را به خطر بیندازند.
برای همه مبتلایان به التهاب عضله قلب و کسانی که دچار تنگی دریچه آئورت هستند نیز تست ورزش توصیه نمیشود.
اگر به هر دلیلی بیماران با درد شدید در قفسه سینه به پزشک مراجعه کنند قطعاً در این شرایط تست ورزش به آنها توصیه نمیشود.
برای کسانی که به طور کلی سبک زندگی سالمی دارند و هیچ علائم و نشانه ایی از بیماری های قلبی در آنها دیده نمیشود ضرورتی برای انجام تست ورزش وجود ندارد.
همواره توجه کنید که اگر بیماران سابقه ابتلا به آسیب های شریان کرونری را داشته باشند یا این اختلال را درمان کرده باشند هم نباید با توجه به حساسیت و وضعیت بدنی تست ورزش را انجام دهند.
برای بیماران که علائمی از بیماری کرونری ندارند یا در این مورد خطری سلامت آنها را تهدید نمی کند ضرورتی برای انجام این تست نخواهند داشت.
لازم به ذکر است که اگر بیماران با وجود محدودیت های گفته شده تست ورزش را انجام دهند ممکن است دچار سرگیجه، حالت تهوع و حتی مشکلات تنفسی شوند.
ضربان قلب نامنظم ممکن است برای آنها تا مدت زمان طولانی پایدار بماند که شرایط جسمانی را تا حد قابل توجهی وخیم می کند.
اگر بیماران با وجود آسیب های شدید و منع انجام تست ورزش این فعالیت را انجام دهند ممکن است دچار نوسان شدید فشار خون شده و با سرگیجه های بسیار شدید و عدم تعادل مواجه میشوند.
چه مواردی با تست ورزش تداخل دارد؟
بعضی از بیماری ها یا استفاده از برخی محصولات و دارو ها با تست ورزش تداخل دارند. بعضی از این موارد عبارتند از :
- مصرف مواد غذایی سنگین قبل از انجام تست
- مصرف کافئین قبل از تست
- کشیدن سیگار یا مصرف تباکو
- فشار خون بالا
- عدم تعادل الکترولیت ها مانند وجود پتاسیم، منیزیم یا کلسیم
- بعضی از داروها مانند مسدود کننده های بتا
- بیماری دریچه قلب
- بزرگ شدن قلب
- آریتمی قلبی
نحوه تفسیر و نتایج تست ورزش
تفسیر و مطالعه نتیجه به دست آمده از تست ورزش را بر عهده متخصصان قرار دهید.
قطعاً افراد غیرمتخصص و ناآگاه نمی توانند در این زمینه تصمیم گیری درستی داشته باشند و ممکن است بیماران را با خطا و اشتباه مواجه کنند.
معمولا نتایج این تست در یک قالب استاندارد تفسیر می شود که شامل تفسیر و نتیجه گیری می باشد.
اگر نتیجه تست شما نرمال باشد نشان دهنده این است که عملکر قلب شما مناسب می باشد و خونرسانی به درستی انجام می شود.
در صورتی که نتایج تست ورزش غیرطبیعی باشد امکان دارد بیانگر وجود بیماری باشد.
در تست ورزش مشخص می شود که آیا قلب شما برای انجام جراحی اماده می باشد یا خیر.
مثبت بودن نتیجه تست ورزش نشانه چیست؟
اگر پزشک تشخیص می دهد که نتیجه تست ورزش مثبت است به این معنا می باشد که هنگام انجام فعالیت بدنی علائمی از کاهش خونرسانی و عضله قلب دیده میشود.
مثبت بودن نتیجه تست ورزش شامل تغییرات غیر طبیعی در نوار قلب است که اغلب با نشانه هایی مثل درد قفسه سینه یا افت فشار خون همراه می باشد.
زمانی که متخصصان با نتایج مثبت از تست ورزش مواجه میشوند قطعاً برای تشخیص دقیق تر از بیماران می خواهند که سایر آزمایشات تخصصی و حتی تصویربرداری را انجام دهند.
در این صورت اگر فرد با نتیجه مثبت کاذب مواجه شده باشد به طور دقیق اطلاعات جزئی تر در اختیار پزشک قرار می گیرد و تشخیصی بدون خطا رخ می دهد.
سوالات متداول
در ادامه به سوالات پر تکرار شما پاسخ داده شده است:
تست ورزش در زنان به چه صورت است؟
انجام این تست تفاوتی برای مردان یا زنان ندارد و با استفاده از تردمیل یا دوچرخه ثابت این تست انجام می شود
تفاوت تست ورزش زنان و مردان در تفیر نتایج آن به دلیل تفاوت های فیزیولوژیکی و هورمونی می باشد و امکان دارد احتمال نتیجه مثبت کاذب در زنان بیشتر باشد.
تست ورزش قلب چند دقیقه طول می کشد؟
تست ورزش به طور کلی کمتر از یک ساعت می باشد.
با توجه به سن و سطح امادگی بدنی بیمار زمان تست متغیر می باشد اما معمولا حداکثر 15 دقیقه طول می کشد.
پارامتر های تست ورزش چیست؟
پارامتر های اصلی شامل ضربان قلب، فشار خون، نار قلب، علائم بالینی و بیشینه و ضربان هدف قلب می باشد.
