آنژیوگرافی چیست؟
پزشکان برای بررسی کردن رگ های قلبی از لحاظ گرفتگی و وجود مشکل در جریان خون، آنژیوگرافی را انجام می دهند که از طریق تصویربرداری های اشعه ایکس و تزریق موادی به داخل رگ ها، رگ های قلبی را مشاهده می نمایند.
زمانی که مواد به داخل رگ تزریق میشود دستگاه اشعه ایکس تصاویری از رگ ها را به صورت واضح در مانیتور نمایان می کند که هرگونه گرفتگی موجود در داخل رگ ها و یا تنگی در شریان ها را نشان می دهد و به این وسیله پزشک متخصص متوجه علت ایجاد مشکل در قلب میشود.
دلیل انجام آنژیوگرافی قلب
یکی از بهترین روش هایی که جهت تشخیص مشکلات عروقی خون مورد استفاده قرار می گیرد، آنژیوگرافی می باشد.
معمولا آنژیوگرافی به دلایل زیر تجویز می گردد:
- تعیین میزان شدت انسداد موجود در رگ ها و محل انسداد آنها
- شروع کردن درمان رگ های خونی
- پیدا کردن محل خونریزی
- پیدا کردن وجود لخته خود در رگ ها و از بین بردن آن و باز کردن رگ
- درمان کردن تومورهای موجود از طریق مسدود کردن خونرسانی آنها
- جهت گرفتن نمونه خون از قسمت های مختلف بدن برای تشخیص دادن وضعیت در فرد
- داشتن نقشه ای از رگ های خونی پیش از شروع عمل
انجام آنژیوگرافی از طریق دست
بعد از اینکه بیمار پذیرش شد وی را به اتاق آنژیوگرافی می برند.
در اتاق آنژیوگرافی تختی وجود دارد که متصل به دستگاه های مجهز به اشعه ایکس و مانیتور نمایشگر می باشد.
بیمار را روی تخت خوابانده و دست را با مواد ضد عفونی کرده و پارچه ای روی آن می اندازند و حدود ۱ الی ۲ سانتی متر از چین موجود در مچ دست بالاتر رفته و بی حس می کنند.
معمولا از دست راست استفاده می کنند.
سپس سوزن و کاتتر را وارد رگ و یا شریان می کنند سپس مواد حاجب را به رگ تزریق کرده و با تاباندن اشعه ایکس باعث مشخص شدن رگ ها و تصویربرداری از آنها میشوند.
پزشک در صفحه نمایش روبرو تصاویر را دیده و رگ ها را مورد بررسی قرار می دهد.
انجام آنژیوگرافی از طریق دست دارای عوارض کمتری می باشد و معمولا مناسب ترین روش می باشد.
آمادگی های لازم پیش از انجام آنژیوگرافی
پیش از انجام آنژیوگرافی بیمار باید یک سری نکات را رعایت کند از جمله:
- باید ۶ ساعت الی ۸ ساعت پیش از انجام آنژیوگرافی ناشتا باشد.
- بیمار هرگونه حساسیتی که دارد را باید مشخص کرده و به پزشک خود اطلاع دهد.
- اگر دارویی مصرف می کنید پزشک خود را نیز در جریان آن بگذارید و می توانید در روز آنژیوگرافی دارو هایتان را مصرف کنید ولی باید مصرف دارو هایی چون انسولین و یا هپارین و یا متفورمین را روز آنژیوگرافی قطع کرد و آنها را مصرف نکرد.
- باید از بیمار نوار قلب و همچنین اکوکاردیوگرافی صورت بگیرد.
- باید فردی بیمار را همراهی نماید.
- در صورت مبتلا بودن به فشار خون و یا دیابت آن را به پزشک اطلاع داده تا فرد مدام تحت بررسی قرار گیرد.
اقدامات بعد از انجام آنژیوگرافی
- در حین تزریق کردن ماده ی حاجب فرد کمی احساس سوزش دارد.
- زمانی که کاتتر را خارج می کنند پرستار محل مورد نظر را برای ۵ الی ۱۰ دقیقه فشار داده و یا از TR Band استفاده کرده تا جلوی خونریزی گرفته شود.
- برای مدت زمان ۴ ساعت روی تخت قرار می گیرد تا علائم وی مورد کنترل قرار بگیرد و نبض و فشار خون را کنترل کنند.
- بعد از گذشتن ۴ ساعت بیمار می تواند از تخت خود پایین بیاید.
- با گذشته این مدت زمان جواب آنژیوگرافی نیز مشخص شده است و پزشک متخصص در مورد بستری بودن و یا ترخیص بیمار تصمیم گیری می کند.
- بعد از تمام شدن آنژیوگرافی بیمار باید رژیم غذایی را شروع کند و ابتدا مایعات مصرف کند و با گذشت چند ساعت شروع به خوردن مواد غذایی معمولی کند.
- به مدت ۴۸ ساعت بعد از انجام آنژیوگرافی نباید فرد خم و راست شود و همچنین اجسام سنگین را بلند کند.
- فرد می تواند عصر روزی که ترخیص شده است به حمام برود.
- در صورت مشاهده کردن کبودی و یا برجستگی در محل آنژیوگرافی حتما به پزشک خود اطلاع دهید.
- دارو های تجویز شده پزشک را طبق دستور مصرف کنید.
- میوه و سبزیجات تازه را برای جلوگیری از یبوست مصرف کنید.
- از انجام دادن فعالیت های سنگین و شدید بدنی خودداری کنید.
- از مصرف سیگار دوری کنید.
- در محیط هایی که خیلی گرم هستند و یا خیلی سرد هستند قرار نگیرید
- از استرس دور بمانید.
- از مصرف کردن کافئین و قهوه خودداری کنید.
- مقدار زیادی آب بنوشید تا مواد حاجب موجود در کلیه دفع شود.
عوارض ناشی از انجام آنژیوگرافی
- به دلیل وجود ماده حاجب فرد احساس گرمی کرده که بعد از مدتی برطرف می گردد.
- امکان دارد که خون در محل انجام آنژیوگرافی جمع شود که بعد از مدتی برطرف می گردد.
- در آن قسمت از دست که آنژیوگرافی انجام شده، فرد احساس درد می کند که بعد از مدتی برطرف می گردد.
- امکان ایجاد لختگی در خون و یا کبودی و خونریزی وجود دارد.
- ممکن است که به رگ ها و شریان ها صدمه وارد شود.
- ممکن است که فرد دچار حمله قلبی شود.
- امکان به وجود آمدن فشار خون پایین می باشد.
- امکان وجود حساسیت به مواد حاجب است.
- امکان ایجاد عفونت در فرد می باشد.
در صورتی که علائم زیر را مشاهده کردید حتما سریعا به پزشک مراجعه کنید:
- وجود درد شدید در قفسه سینه
- داشتن درد بسیار شدید در محل انجام آنژیوگرافی
- وجود گرفتگی صدا و بثورات جلدی
مزایای انجام آنژیوگرافی از دست
از جمله مزایایی که آنژیوگرافی از دست دارد می توان موارد زیر را بیان کرد:
- دارای میزان خونریزی کمتری است.
- تحرک بیمار در استفاده از این روش بهتر است و بیمار می تواند بعد از نیم ساعت از انجام آنژیوگرافی روی تخت خود بنشیند.
- به دلیل تحرک بهتر بیمار و میزان کم بودن خطر ناشی از خونریزی، بیمار سریعتر ترخیص می گردد.
- بیمار این روش را راحت تر می تواند تحمل کند زیرا نیاز به کیسه ی شنی ندارد.
- چنان چه ورید موجود در مچ دست دچار آمبولیزاسیون شود برای فرد مشکلی به وجود نمی آید. زیرا تغذیه ی دست از دو رگ صورت می گیرد.
- برای افراد چاق که دارای شکم و ران بزرگ هستند روش مناسبی می باشد.
لذا آنژیوگرافی از دست روشی مطمئن و کم خطر است که ضروری است توسط پزشک حاذق همچون دکتر صدف اصفهانی صورت گیرد.
کاهش دادن درد دست بعد از انجام آنژیوگرافی از دست
ساعد دست را روی یک بالشت گذاشته و به مدت زمان ۸ ساعت از خم کردن مچ دست پرهیز کنید.
می توان برای کم کردن درد دست ناشی از انجام آنژیوگرافی داروهای مسکن چون ایبوپروفن و استامینوفن را به کار برد.
همچنین می توان از کمپرس گرم استفاده کرد و با قرار دادن آن در ناحیه ی مچ درد را تسکین داد.
جهت کم کردن تورم ناشی از آن نیز می توان از کمپرس سرد ۲۰ دقیقه استفاده نمود.
چنان چه دارای خونریزی هستید می توانید دراز کشیده و برای ۱۵ دقیقه اقدام به فشار مچ دست خود کنید.
اگر با این کار متوقف نشد به پزشک خود مراجعه فرمایید.
12 پاسخ
سلام، لطفاً بفرمایید آنژیوگرافی دقیقاً برای تشخیص چه بیماریهایی کاربرد داره؟
من آنژیو انجام دادم و گفتن رگها سالمه. پس علت درد قلبم چی میتونه باشه؟
دکتر آنژیوگرافی از طریق دست از نظر ایمنی با روش کشاله ران تفاوتی داره؟
از نظر ایمنی، آنژیوگرافی از طریق دست حتی از روش کشاله ران هم مطمئنتر شناخته میشه. ریسک خونریزی کمتره، راحتتر میشه حرکت کرد و دوران نقاهت هم کوتاهتره. به همین دلیل امروزه بیشتر متخصصان این روش رو ترجیح میدن.
بعد از آنژیوگرافی قلب از طریق دست چه مدت نیاز به استراحت داریم؟
بعد از آنژیوگرافی از طریق دست، معمولاً نیاز به استراحت طولانی نیست. اغلب بیماران همون روز یا فردای عمل میتونن به فعالیتهای سبک روزانه برگردن، فقط باید چند روز دستشون رو سنگین کار نکشن.
آیا انجام آنژیوگرافی از طریق دست دردناک هست یا بیحسی داده میشه؟
آنژیوگرافی از طریق دست معمولاً دردناک نیست، چون قبل از شروع کار بیحسی موضعی تزریق میشه. ممکنه فقط سوزش مختصری در زمان تزریق حس کنید و بعدش بیشتر احساس فشار یا گرما داشته باشید، نه درد.
بعد از آنژیوگرافی از طریق دست چه زمانی میشه رانندگی کرد؟
رانندگی معمولاً بعد از ۲۴ ساعت امکانپذیره، البته به شرطی که دستتون درد یا ضعف خاصی نداشته باشه. بهتره روز اول بیشتر استراحت کنید تا فشار به محل کاتتر وارد نشه.
آیا احتمال لخته شدن خون در دست بعد از آنژیوگرافی وجود داره؟
بله، احتمال لخته شدن خون در دست بعد از آنژیوگرافی وجود داره ولی خیلی کمه. معمولاً با بستن درست محل ورود کاتتر و رعایت توصیههای بعد از عمل، این خطر به حداقل میرسه. اگر ورم، درد شدید یا تغییر رنگ دست دیدید، حتماً باید سریع به پزشک اطلاع بدید.