آنژیوپلاستی

آنژیوپلاستی جزو روش‌ های درمانی کم تهاجمی می‌ باشد و از طریق آن اقدام به باز کردن رگ ‌هایی که تنگ شده‌ یا دچار انسداد شده‌اند، می ‌کنند.

برای انجام آنژیوپلاستی با ایجاد برشی کوچک، لوله‌ ای نازک به نام کاتتر را وارد شریان‌ ها کرده و با وارد کردن باد در رگ خونی یا استفاده از استنت و لوله سیمی توری، اقدام به باز کردن و باز نگهداشتن رگ می کنند.

دیواره رگ ها معمولاً به صورت صاف و هموار است اما با گذشت زمان، افزایش سن، استفاده از مواد غذایی چرب و دخانیات، داشتن فشار خون بالا و دیابت، پلاک هایی در آن تشکیل می‌ شود که موجب باریک شدن رگ ‌ها و ایجاد انسداد در آن می‌ گردد.

باریک شدن رگ‌ ها و مسدود شدن آنها باعث می‌ شود که عمل خونرسانی به درستی صورت نگرفته و با اختلالاتی مواجه شود.

از این رو با استفاده از روش آنژیوپلاستی و استنت گذاری، بدون انجام جراحی باز می‌ توان رگ‌ های مسدود شده را باز کرده و موجب جریان درست خون در رگ ها شد.

روش های انجام آنژیوپلاستی

آنژیوپلاستی و استنت گذاری با توجه به شرایط بیمار و آنچه که پزشک متخصص همچون دکتر صدف اصفهانی صلاح می ‌بیند به دو صورت انجام می شود:

• آنژیوپلاستی از طریق پا
• آنژیوپلاستی از طریق دست

چگونگی انجام آنژیوپلاستی دقیقاً شبیه آنژیوگرافی رگ قلب است:

برای انجام آن باید به کلینیک بیمارستان مراجعه کرده و بعد از پذیرش، باید لباس مخصوص را پوشید.

همراه با پرستار به قسمت آنژیوگرافی رفته تا مشخصات و شرایط کنترل شود.

بعد پرسنل آنژیوگرافی شما را روی تخت مخصوص اشعه ایکس قرار می دهند و از طریق دستگاه های نمایشگر فشار خون و وضعیت قلب را کنترل می کنند.

با استفاده از سوزن مقداری داروی بی‌حسی به ناحیه ورود کاتتر که از طریق آن آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی انجام می‌شود، تزریق کرده تا موجب بی‌حسی آن قسمت شوند.

در طول انجام آنژیوپلاستی بیمار کاملاً هوشیار است اما دردی را حس نمی کند و بی‌حسی انجام شده چند ساعت بعد از انجام آنژیوپلاستی از بین می ‌رود.

بعد از آنکه ناحیه مورد نظر بی‌حس شد پزشک با ایجاد برش کوچکی در قسمت کشاله ران یا مچ دست، غلاف نرمی را وارد محل بریدگی می ‌کند، سپس از طریق آن کاتتر را وارد رگ کرده و آن را خیلی آرام به سمت قلب هدایت می‌ کند.

در طول انجام این مراحل ممکن است که کمی ضربان قلب کند یا تند شود ولی هیچگونه دردی وجود ندارد.

برای اینکه پزشک مسیر ورود کاتتر و گرفتگی داخل شریان ‌ها را به خوبی در مانیتور مشاهده کند ماده حاجب را به رگ تزریق می کند.

از طریق ماده حاجب و اشعه ایکس گرفتگی ‌های داخل شریان ‌ها به خوبی مشخص است.

با مشخص شدن ناحیه ‌های دارای گرفتگی و مسدودی، پزشک از ناحیه کاتتر بالن یا استنت را وارد شریان کرده و استنت را در محل مناسب خود قرار می دهد تا گرفتگی داخل رگ‌ها را برطرف نماید.

چنان چه از بالون برای رفع انسداد استفاده شود، پزشک بالون کوچکی را در داخل رگ باد می کند و مدتی در آن حالت نگه می دارد تا موجب شکستن پلاک ها داخل رگ ها و کم شدن آنها شود.

استنت را که قطعه ای لوله ای شکل است و به بالن وصل می باشد، در محل انسداد قفل می کند تا رگ را باز نگه دارد و سپس باد بالون را خالی کرده و آن را خارج می کنند، اما استنت در رگ باقی می ماند.

اگر آنژیوپلاستی از طریق مچ دست انجام شده باشد بلافاصله با خارج کردن شیت مچ دست، تی آر بند را به مچ دست بسته و کیسه هوای آن از طریق سرنگی باد می‌ شود تا از خونریزی جلوگیری شود و با گذشت زمان کم کم باد آن توسط پرستار خالی می‌شود.

پیش از انجام آنژیوپلاستی نیاز به چه آمادگی‌ هایی است؟

قبل از اینکه آنژیوپلاستی انجام شود بیمار باید یک سری نکات را مورد توجه قرار دهد از جمله:

• باید روز قبل از انجام آنژیوپلاستی به حمام رفته و موهای قسمت سینه، ران و دست خود را شیو نماید زیرا آنژیوپلاستی معمولا از ناحیه ران و دست انجام میشود.
• باید پزشک خود را در جریان هرگونه داروی مصرفی قرار دهید. مخصوصاً داروهای رقیق کننده خون چون وارفارین را باید پیش از انجام آنژیوپلاستی و از چند روز قبل قطع کنید و باید حتما در رابطه با این موضوع با پزشک خود مشورت کنید.
• باید از شب قبل از انجام آنژیوپلاستی ناشتا باشید و ناشتایی ۶ الی ۱۲ ساعته لازم است که در رابطه با مدت زمان آن بهتر است نظر پزشک خود را جویا شوید.
• هیچ گونه زیورآلات و اشیا قیمتی را همراه خود به کلینیک بیمارستان نبرید. دندان مصنوعی خود را نیز پیش از انجام آنژیوپلاستی خارج کنید.
• اگر سابقه ابتلا به بیماری‌ های کلیوی را دارید و به مواد رنگی تزریقی حساسیت دارید حتماً باید پزشک خود را در جریان این موضوع قرار دهید.
• مواد رنگی تزریقی حاوی ید است به همین دلیل چنانچه به غذا های دریایی چون ماهی و میگو حساسیت دارید باید پزشک خود را در جریان این موضوع قرار دهید.
• پیش از آنژیوپلاستی پزشک خود را در جریان هر بیماری که دارید قرار دهید.

مراقبت های بعد از آنژیوپلاستی

بعد از اینکه آنژیوپلاستی انجام شد بیمار باید نکات زیر را مورد توجه قرار داده و حتماً آنها را رعایت نماید:

با انجام آنژیوپلاستی بهتر است که چند ساعتی را بدون حرکت بمانید تا رگ خونی که باز شده است بسته شود و ضربان قلب و فشار خون مورد بررسی قرار گیرد.

با گذشت چند ساعت با کمک پرستار شروع به راه رفتن کنید.

بعد از اینکه به منزل بازگشتید پیاده‌روی را از روز ۵ دقیقه شروع کنید و کم کم آن را به ۳۵ دقیقه در روز برسانید.

برای مدت زمان یک هفتگی از رانندگی کردن و داشتن رابطه جنسی خودداری کنید.

برای مدت زمان یک هفتگی از انجام دادن هرگونه فعالیت سنگین چون بلند کردن وسایل سنگین یا انجام دادن ورزش ‌های سخت خودداری کنید.

برای دو هفته از انجام کار های سنگین به وسیله دستی که تحت آنژیوپلاستی قرار گرفته خودداری کنید.

پانسمان ها را در روز بعد از ترخیص می‌ توانید باز کنید و دیگر نیازی به انجام پانسمان ندارید.

از غذا های کم نمک و بدون چربی استفاده کنید.

آب فراوان بنوشید تا ماده رنگی تزریق شده به داخل رگ‌ ها از طریق کلیه ‌ها و مثانه زودتر تخلیه شود.

سبزیجات و میوه ‌های تازه را در برنامه غذایی خود قرار دهید.

عوارض انجام آنژیوپلاستی

انجام آنژیوپلاستی در کنار فواید درمانی که دارد با یک سری عارضه احتمالی همراه است از جمله:

ممکن است باعث بروز خونریزی در محل ورود کاتتر شود. میزان خونریزی بسیار کم بوده و به راحتی می ‌توان آن را کنترل کرد اما در مواقع خیلی کم احتمال دارد که خونریزی شدید بوده و به درمان فوری احتیاج داشته باشد.

ممکن است باعث ایجاد لخته خون شود. لخته خونه ایجاد شده ممکن است جریان خون را مسدود کرده و باعث بروز حملات قلبی و سکته مغزی شود.

از این رو بعد از انجام آنژیوپلاستی به بیمار دارو های رقیق کننده خون داده می‌شود تا از بروز لخته خون جلوگیری شود.

ممکن است رگ خونی مورد نظر دچار آسیب دیدگی شود. آسیب وارد شده ممکن است باعث تنگی یا انسداد رگ شود و در مواقع خیلی کم نیز ممکن است نیاز به ترمیم رگ باشد.

ممکن است که با ایجاد انسداد یا حرکت استنت مواجه شوید که می ‌توان آن را درمان کرد‌.

امکان داشتن واکنش آلژیک به مواد بیهوشی و ماده حاجب تزریقی وجود دارد.